Лёс літаратурных твораў непрадказальны. У аднаго ён удалы і гладкі, у іншых пакутлівы, як у дзяцей, якім прырода размеркавала не пароўну шчасця. Аповесць “Горад, які яны засялілі”, якую я пісаў, адно каб праверыць сябе ў жанры фантастыкі, была хутка надрукавана ў “Маладосці” (хоць Андрэй Федарэнка мне справядліва зазначыў, што яна цяжкавата чытаецца пры адсутнасці дыялогаў), а вось маю аповесць “Дырэктар”, пяць гадоў таму ўхваленую Андрэем як рэдактарам, я мусіў праз два гады ляжання з той жа “Маладосці” забраць. Прычына – прапаганда п’янства ў аповесці, да таго ж мне собіла пакінуць рабочую назву – “Запой”. Назву я памяняў, а вось даверу да твора не вярнуў: часопіс усё-ткі для выхавання добрапрыстойнай моладзі. Гэта, напэўна, мая любімая кароткая дынамічная аповесць, дзе я ўклаў свой небагаты досвед дачыненняў з алкаголем, а таксама – пільна падгледжаны вопыт людзей, хворых на запойны алкагалізм. Так што “Дырэктар” – гэта драма псіхічна хворага чалавека, а ніякая не прапаганда п’янтсва. Так думаю. Тым болей што не ведаю ў нашай літаратуры аповесцяў, што дэталёва аналізуюць псіхалогію запою. Чым не арыгінальная тэма? Змяшчаю аповесць на сваім дзённіку не ад добрага, як кажуць, жыцця. Узрост ёй пяць–шэсць гадоў, і гэты цяжар з кожным годам будзе на мяне ціснуць усё невыносней. Рэальна надрукаваць яе ў бліжэйшыя гады няма дзе, у “Полымі” і “Нёмане” ляжаць мае вялікія рукапісы аповесцяў на два часопісныя нумары, а гэта – гады чакання (дый ці яшчэ дачакаюся?). У саракагадовым жа ўзросце нежартоўна разумееш, што нікому не гарантаваны ні 70, ні 60, ні нават 50 год жыцця. Трэба даваць жыццё сваім “дзецям” па меры магчымасці. Магчымасці ж друку беларускага слова вельмі абмежаваныя. Тым больш што нядаўна даведаўся пра запланаваную змену галоўнага рэдактара “ЛіМа”. Падстава змены – ліст нашага старога знаёмца Аўруціна. Прычына – у “ЛіМе” аглядаюцца творы “недзяржаўных” беларускіх пісьменнікаў. Далей пакуль што без каментарыяў, бо не валодаю больш дакладнай і больш шырокай інфармацыяй. Неяк даведаўся ад выкладчыка філфака, што мноства яго студэнтаў чытае мой дзённік. Гэта нечакана ўсцешыла. Бо мы пішам і гаворым дзеля таго, каб нас хоць нехта пачуў. Толькі вар’ят ці святы можа размаўляць з пустатой. Дырэктар аповесць 1 Напярэдадні лістападаўскіх святаў у офісе фірмы “Свержань” было ажыўлена. Але гэтае ажыўленне паходзіла не так ад напружанай працы, як ад прадчування святочнага застолля, якое мерыліся зладкаваць супрацоўнікі. Яны ўзрушана бегалі з кабінета ў кабінет, гуморнічалі, свяціліся з твараў. На ганку нехта несупынна курыў — па двое і па трое, з выкрыкамі, з бестурботным рогатам. Дырэктар фірмы, Глеб Сіўцоў, мужчына гадоў трыццаці пяці, ужо не раз рабіў заўвагі сваім падначаленым, нагадваў пра тое, што працоўны дзень яшчэ не скончаны, і пра іх службовыя абавязкі. Тым больш што шматстайныя дзелавыя партнёры пастаянна трывожылі яго тэлефоннымі званкамі, факсамі і напорыстымі пасланцамі, якія патрабавалі тэрмінова штосьці падпісаць, удакладніць і зацвердзіць. Некалькі разоў на дзядзінцы перад канторай спыняліся аўто з важнымі дзядзькамі — кіраўнікамі профільных фірм. ( Read more... ) |