?

Log in

No account? Create an account
Міхась Южык [entries|archive|friends|userinfo]
Міхась Южык

[ website | Асабісты сайт ]
[ userinfo | livejournal userinfo ]
[ archive | journal archive ]

(no subject) [May. 25th, 2024|02:29 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№48




Блогер Новікаў. Быць паклёпнікам – гэта прызванне


Спадар “Алесь”, уладальнік сайта “літкрытыка”, прайграў. Але не толькі бітву з Мікалаем Чаргінцом, старшынёй СПБ, які тыцнуў “Алеся” ў памыі яго нечыстотаў. Ён прайграў літаратурны працэс і жыццё. І стаўся суцяжнікам, склочнікам, плеткаром, што збірае па ўсім свеце брыдоту, цягне на сваю пляцоўку, а потым наталяецца гэтым.
Прыклад:




Скажыце на міласць, што за сайт такі, “партызан”, які ў яго аўтарытэт і дзе тая дыскусія? Новікаў не дае прыкладаў "гутарак", паступаючы, як вясковая пляткарка-кабета.

Новікаў, які прайграў Чаргінцу ўсе суды, стаўся законным паклёпникам, тым не менш доўжыць сваволіць:


Ён што, не паважае законы Беларусі, якія засведчылі: ты зламыснік і парушальнік, а не Мікалай Чаргінец?
Усё мной вылучанае – гэта абразы і паклёп, за якія сада-мазахіст зноў панясе адказнасць у дзяржаўным судзе.

Проста нейкая рэтраспекцыя паталогіі ды распаду чалавечай асобы.
......................................................................


Служил Гаврила…или Кто остановит Новикова?


...........................................................

Дадатак, з сайта "служывага":

Link1 comment|Leave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:29 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№47



............................................................


Залатыя рулады Міхася Пазнякова


Глядзім уважліва "Полымя" №9 (2018)

Пазнякоў Міхаіл Паўлавіч нарадзіўся 24 студзеня 1951 года ў вёсцы Заброддзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Скончыў філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1977). Працаваў настаўнікам у школе, навуковым супрацоўнікам у Інстытуце мовазнаўства імя Якуба Коласа НАН Беларусі, дырэктарам Літаратурнага музея Максіма Багдановіча, галоўным рэдактарам выдавецтва «Юнацтва», галоўным рэдактарам часопіса «Вожык», галоўным рэдактарам часопіса «Нёман», намеснікам дырэктара РВУ «Літаратура і Мастацтва». Цяпер — старшыня Мінскага гарадскога аддзялення Саюза пісьменнікаў Беларусі. Аўтар больш як 80 кніг паэзіі, прозы, крытыкі і публіцыстыкі для дзяцей і дарослых. Выступае таксама як перакладчык твораў замежнай класікі на беларускую мову і твораў вядомых беларускіх пісьменнікаў — на рускую. Аўтар «Слоўніка эпітэтаў беларускай літаратурнай мовы» ў двух тамах (2012). Лаўрэат Нацыятальнай літаратурнай прэміі Беларусі (2017) і многіх іншых літаратурных прэмій, у тым ліку: Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі (2009), міністра абароны Рэспублікі Беларусь (2008, 2013, 2015), Рэспубліканскай прэміі «Лепшы твор года» (2007, 2008, 2009), Міжнароднай прэміі ў галіне паэзіі (2015, г. Санкт-Пецярбург), Міжнароднай літаратурнай прэміі імя Віталія Біянкі (2018, г. Масква), Міжнароднай літаратурнай прэміі імя Мікалая Гогаля (2018, г. Чарнігаў).


Жоўтым і чырвоным я паказаў, што Пазнякоў выдаў 80 кніг за дзяржаўны кошт, будучы дзяржаўным чыноўнікам. Высновы рабіце самі.

Далей разгледзім некалькі рулад Пазнякова дзяцінству і вёсцы, і роднай прыродзе.


Рулада №1

* * *
Зноў бэз успыхнуў каля хаты
Ліловым полымем світання,
Душу зноў робячы крылатай
І прагнай песні і кахання.

І сад пяшчотны бачыць рады
Праз ліўні сонца веснавыя,
Як над пялёсткамі рулады
Спяваюць пчолы залатыя.

Усё навокала — святое,
З усім суладдзе і адзінства,
І пачуццё ў цябе такое,
Нібы вярнуўся ў дзяцінства.

І ты, з прыродай чуйнай зліты,
У гэтым найдзівосным храме
Святлееш велічна, нібыта
Перад святымі абразамі.


1. “Ліловым полымем світання – спрэчна, бо ліловы колер да світання мае далёкае дачыненне.
2.   “Душу зноў робячы крылатай” – літаратурны штамп, балванка.
3. “Як над пялёсткамі рулады
Спяваюць пчолы залатыя” – даволі няблага.
4. “вярнуўся ў” – збой рытму, рэдактары і Пазнякоў не дагледзелі.
5. “З усім суладдзе і адзінства” – фальшывае апяванне прыроды, дзе нібыта гармонія. Пантэізм, прыцягнуты за вушы. Няма ў прыродзе гармоніі, стварэнні паядаюць адно аднаго, няма суладдзя і ў беларускай вёсцы часоў маленства нашага старшыні: вяскоўцы былі без пашпартоў, прыгонныя, рабы наменклатуры СССР.
6. “з прыродай чуйнай зліты” – паўтор непраўдзівай велічы і суляддзя прыроды, задэклараваны раней.
7. “Святлееш велічна” – хоць бы ўжо проста святлеў Пазнякоў, а то і “велічна”? Не верым.


Рулада №2

ВЕЧАРАМ У ВЁСЦЫ

Ліпеньскіх траў і суквеццяў бальзамны настой.
Вечар на луг прызямліўся дрымотны.
Горла палошча драч гойнай расой.
Ціхі туман рассцілае ля рэчкі палотны.

Неба на захадзе цэдзіць ружовы сіроп.
Песню спявае салоўка аб вечным каханні.
Кліча дадому матуліным подыхам кроп.
Сэрца хвалюецца, быццам на першым спатканні.

Ноч наплывае вялізнаю птушкай з лясоў.
Поўня выходзіць, як тлустая кошка з каморкі.
Следам за ёю хтось рупны і светлы пайшоў
Хутка запальваць у небе святочныя зоркі.

І на душы ў гэты мройлівы час расцвіце
Папараць-кветкай дзівоснае, чуйнае шчасце…
Сам ты нібыта ў бясконцы Сусвет паляцеў,
Каб аніколі ў зямную юдоль не вяртацца.


У руладзе №2 бачны фальш, улічваючы, што якраз у “зямной юдолі” Пазнякоў пачуваецца гожа, прычым не ў вёсцы счарнелай, а ў светлай выгоднай кватэры: выдаў 80 кніг, ды не за ўласныя грошы.
Слова “гойнай”, якога ў мове нашай няма, мне здалося напачатку “гнойнай”! дарэчы, таму і няма, што мова сама адсейвае паганкі.
Верш троечны, перапевы на розных ладах аднаго і таго ж.


Рулада №3

БАЦЬКОЎСКАЯ ХАТА

Старая родная хаціна —
Маленства незабыўны кут...
Ніхто мне дзверы не адчыніць,
Тады каго я клічу тут?..

Пчаліным роем — успаміны,
Туга пякучая скубе.
Заходжу ў змоўклую хаціну
І сустракаю сам сябе.

Хлапчук, святлісты і спакойны,
Глядзіць гаючай чысцінёй,
Не разумеючы, што сёння
Сустрэўся з будучым сабой.

А я, усцешаны, прачулы,
Сачу за хлопчыкам маўчком
І мне з ім хораша ў мінулым,
Як з самым шчырым сябруком.

Хоць крыху сорамна прызнацца,
Што я не ўсё святло збярог...
Ідзі, ідзі, хлапчук, да шчасця
Праз даль настойлівых дарог.


Пошлае і банальнае я вылучыў чорным. Адзінае досыць удалае месца – падкрэсліў. Бачна, што Міхась ведае мову няблага, стараецца быць велічным, мілагучным, але вершы – перапевы адных і тых жа стагадовых коласаўскіх рулад роднай учарнелай спрахлай хаціне. Стамляе, дальбог.

Таму вершы – міма мастацкіх вартасцяў. Надрукаваны – і назаўсёды адразу пасля варштата забытыя.



Яшчэ:

Два багатыры, якія хацелі коней пацалаваць


LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:28 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Булат Окуджава. Поэтика творчества Ч_12

https://www.youtube.com/watch?v=rRH4SsMZFC4&feature=youtu.be

LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:27 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№46


......................


Рэлігія забаў і мамоны, словы пра пустату


Мікіта ВАРАНЦОЎ, студэнт 2-га курса філалагічнага факультэта БДУ прадстаўлены ў “ЛіМе” №20 з вершамі.
Заўсёды неяк няёмка разбіраць любога беларускага паэта – гэты стары, лядачы, той юны, зялёны яшчэ, а гэты галоўны рэдактар выдавецтва, а тая яго жонка, і гэтак далей, да бясконцасці.

У нумары 20, апрача Варанцова, прадстаўленыя Васіль Зуёнак і Мікола Чарняўскі. Пагадзіцеся, яшчэ больш пачварнымі выглядалі б мае нападкі, наскокі на людзей блізу 80-галовага ўзросту.
А між тым крытыкі вымагаюць усе творы. Яны сіратліва туляцца і чакаюць яе дзесяцігоддзямі. Ды няма.
Таму Варанцову пашанцавала.

Ранішні аўтобус

Галава — келiх,
Напоўнены сном.
Трымаюся за поручнi,
Каб не разлiць.
У келiху адлюстроўваецца
Ранiшняе неба.
У небе — парэшткi ночы.
Ранiца нясе iх
На залатых штыках.
Сонца з трыбуны гарызонту
Крычыць на свет новы дзень.
Чаму крычыць?
Я прыглядаюся:
Неба чырвонае ад плачу.
I ўспамiнаю:
Ноччу была залева.
Аўтобус пляцецца па сырым асфальце.
Струменi вады
Бязлiтасна вымываюць
Пазваночнiк дарожнай разметкi.
У лужынах — неба.
Аўтобус апырсквае мiнака
I ён адцiрае нябёсы
Ад курткi.

Адразу пры параўнанні чалавечай галавы з келіхам – скаланаешся: нашто сябе нагэтулькі прыніжаць, бо надта складаным прыдумаў Гасподзь наш мозг, прыгожым і адмысловым – твар. А тут келіх. Не паэтычна. Поза.

Сонца з трыбуны гарызонту што крычыць у паэта – знаходка добрая, але спалучэнне іншаземных слоў “трыбуна” і “гарызонт” не надта для лірыкі. Хоць бы ўжо “далягляд”. Не любіць паэзія чужых слоў, не славянскіх.
Далей не зразумела атрымліваецца без знакаў прыпынку, блытаніна – крычыць на свет усё-такі сонца ці дзень новы? А далей ужо рыторыка, не паэзія: “Чаму крычыць?” – няўклюдна і недарэчна пытаецца аўтар.
“Струменi вады
Бязлiтасна вымываюць
Пазваночнiк дарожнай разметкi”. – малюнку такому верыш, за выняткам таго, што разметка не вымываецца дажджом. Прынамсі адным, патрэбныя сотні. Няпраўда то бок.

Мінак, які ацірае “нябёсы” з курткі – зноў поза, какецтва, бо якія ж тое нябёсы, калі гэта кроплі з лужыны ў машынным масле аўтобуса?
Атрымалася сяк-так, у пачаткоўскім маштабе. Але вучыцца не позна і Зуёнку, па вялікім рахунку. Так што не трэба Варанцову адчайвацца.

Іншая справа, што сам па сабе верлібр, калі не маеш жыццёвага вопыту і тугой, сваёй, неардынарнай філасофіі ў галаве – дарога ў тупік. Рыфмай і рытмам мы мацуем слова і ажыўляем сэнс. Таму нават Аўруцін адзін з дзесяці вершаў гожа напіша, нягледзячы на тое, што талент у яго невялікі, зашмуляны пагоняй за мірскімі рэгаліямі да таго ж.

Яшчэ з падборкі:

*
Хвалi падымаюць з дна мора
Думкi i вердыкты аб жыццi.
Я падбiраю iх —
Аскепкi шкла —
I кiдаю назад у пену,
Ды яны зноў вяртаюцца
Да маiх ног.

Мора нешта падымае з дна – верыш. А як можа з паверхні мора – падбіраць, сумняваешся. Браць – можна. Тут не хапіла аўтару эстэтычнага чуцця і ўвогуле пачуцця слова. Тым болей – “аскепкі шкла” ці здольныя плаваць на паверхні? Не. Няпраўда. Фальш. Фантазія занесла далёка.
Сам сэнс, дарэчы, верша – ні аб чым. Бязглузды. Пафас нулявы. Гэта агульная хвароба нашага часу. Абы сказаць. Не, хлопцы, без ідэі нічога не скажаш, акрамя пустаслоўя.

І ў першым тэксце Варанцова тое самае – які сэнс, дзеля чаго тварыўся верш? Дзеля прыгажосці спалучаных слоў? Дык карцінка выйшла каравай, няма і каліва прыгажосці. Трэба браць або прыгажосцю, або сэнсам глыбінным. А найлепей – і тым і тым.

Вось тут няблага, хоць занадта просценька:

*
Мора падмiргвае мне
Сонцам на захадзе
I ўсмiхаецца хваляй.
Я ўсмiхаюся ў адказ.

Пакуль я не ўбачыў у філолага пачуцця паэтычнай (падкрэсліваю) мовы, сакавітай, неардынарнай, каларытнай вобразнасці. Пакуль няма гэтага. Ці будзе?
Скажу банальна: пакажа час. А на што яшчэ спадзявацца?
Зрэшты, мой агульны прагноз на будучыню беларускай паэзіі неспрыяльны. Кліпавае мысленне моладзі, адсутнасць ідэй у заходняй цывілізацыі, акрамя набівання мамоны, павінны даастатку забіць паэзію.



Яшчэ:

Рублёвы Ленін



..........................................................


LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:26 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№45




Складаная псіхіка. Як памірала беларуская сеціратура


Беларуская літаратура ў сярэдзіне 2000-х сіганула ў ЖЖ і адчула сябе вальней, а пасля ЖЖ пашуравала ў Фэйсбук, амерыканскую прыдумку па разбэшчванні людзей, ды там і сканала даволі хутка. Літаратары, спачатку пасварыўшыся той з гэтым, сталі ладзіць суполкі аднадумцаў, сяброў і лайкаць, і хваліць адно аднаго. А “ворагаў” яны банілі, не дапускалі псаваць свежае паветра, дзе кожны аўтар блога – геній. І наталяліся лайкамі.
Але пачыналі яны сварыцца ўжо ўнутры такіх суполак, драбніцца, яшчэ драбніцца – ды зніклі, сышоўшы зноў у зачынены рэжым перапіскі, ліставання, як было і пры Купалу, і пры Шамякіну.

Ну не прыстасаваная беларуская літаратура да волі. На волі канае. Ёй патрэбная аранжарэя з адмысловым доглядам у выглядзе грошай дзяржаўных і недзяржаўных. Так што блогеры ЖЖ і ФБ досыць хутка абанкруціліся і вярнуліся ў папяровыя выданні. І прынялі іх амаль усіх, не зважаючы на ранейшы смелы лямант на “волі”.
Нядаўна заўважыў, што літаратар з Івацэвічаў Валеры Гапееў зачыніў і ліквідаваў свой Фэйсбук, які дагэтуль вёў толькі часткова ў адчыненым рэжыме, большасць запісаў – толькі для сяброў у яго было. Канспірацыя. Але і яна не дапамагла: і Гапееў распісаўся, што ён сектант.

Пры канцы 2000-х гэты грамадзянін гэтак жа зачыніў адзін, а затым другі асабовыя блогі ў ЖЖ, і таксама скасаваў асабісты сайт. Поўны капец. Чалавек стаўся для ўнутранага карыстання секты. А секта беларускай літаратуры не прадугледжвае ні крытыкі, ні чытача, ні твораў, па вялікім рахунку. Яна працуе на ядро секты праз падманутых адэптаў. Мажліва, што Гапееў ужо пасягнуў зрабіцца якраз членам гэтага “ядра”, як Арлоў і Аксак, як Някляеў і Хадановіч.

На гэтым фоне крытыка павісае ў паветры, бо ёй няма чаго і каго крытыкаваць – літаратараў не цікавіць уласна літаратурная крытыка. Адэпты секты, паўтаруся, шчыруюць на дабрабыт “ядра”, разнамасных гуру, як Шніп і Рублеўская. Тым добра і сытна, а падманутым адэптам радасна, што сытна Шніпам.
Гэтак жа павіс у паветры сайт-блог Алеся Новікава, ды яшчэ на бяду рускамоўнага. Ён застаўся зусім без аўтараў і, галоўнае, без свайго чытача. Але знайшоў-такі спосаб псіхалагічнага выжывання: ён абражае людзей, а потым судзіцца з імі, чым прыцягвае ўвагу.

Ну што б зрабіў Новікаў, скажыце, крытыкай твораў Чаргінца? Чых, пшык, пустата для вядомага аўтара. А вось калі “Алесь” закранае чалавечую годнасць, чынячы паклёп на асобу, а не на творы – іншая справа. Чаргінцу неабыякава, што чытаюць пра яго годнасць падначаленыя на блогу, які крытыкуе начальніка. І Новікаў гэта хутка расшалопаў і стаў паразітаваць у чалавечай супольнасці, задзіраючы старшыню СПБ. Хоць абыходзіцца яму гэта дорага, бо нясе судовыя страты, – але іншага выйсця няма. Інакш зусім будзеш не сацыялізаваны і не патрэбны нікому.

Блогер вынайшаў таксама і спосаб павярхоўнай крытыкі тэкстаў: ён пачынае артыкулы заўсёды з “у нас няма літаратуры” і ў “нас няма крытыкі”. Даводзячы тым самым, што адзіны літаратар і крытык у Беларусі – ён сам, Алесь. На гэтым яго “разгорнутыя” артыкулы і канчаюцца. Два эпітэты “цудоўны” («замечательный») ды “пасрэдны” ці “бяздарны”. Гэтым блогер прыплюсквае бедных аўтараў, як пячаткай, не даючы сабе клопату разабраць тэксты і даказаць, чаму так, а не іначай.

Гэта прымітыўны псіхалагічны прыём: няма з чым і кім спрачацца, цябе проста прылюдна аблілі памыямі пад выглядам крытыкі. А каментарыі на сайце Новікаў мадэруе, то бок не пускае старонніх меркаванняў. І цяпер з гэтым жыві, апаганены, кормячы складаную псіхіку эмацыянальнага вампіра, які табой жывіцца год за годам.



.............................................................................................

LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:25 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№44

Гісторыя Бібліі, грэхападзенне і ўваскрашэнне

Шеол – это тьма, эфемерность, полужизнь; но, очевидно, сознание там все же присутствует (Ис 14 и след.). В царстве мертвых пребывают не только грешники (Числ. 16:33; Иов. 24:19; Пс. 9:18; Пс 48:14 и след.), но и праведники (Ис. 38:10), ожидающие Божьей помощи и новой жизни.

У эру да Хрыста-Збавіцеля ніводзін чалавек не перабываў у раі. Гэта адбылося пасля грэхападзення Адама і Евы, якія пакаштавалі забаронны плод з дрэва Дабра і Зла ды былі выгнаныя з Эдэма.
З таго часу чалавецтва зрабілася смяротным і падвержаным пакутам, хваробам. І змушанае здабываць хлеб у поце твару. Мала таго, не толькі грэшнікі, але і праведнікі пасля смерці траплялі не ў рай, а ў шэол, вызначэнне якога я прывёў. Там не пагасае свядомасць і душы томяцца ў паўсне ў чаканні Збавіцеля.
Адсюль і зразумела, чаму кожнаму неабходны Хрыстос. Праз веру ў Яго і жыццё паводле Евангелля чалавек атрымае на Страшным судзе бессмяротнае цела, такое, што было пасля ўваскрэсення ў Хрыста і даўным-даўно ў Адама і Евы.

Гэта выглядае на казку. Але толькі для заганнай атэістычнай свядомасці. Бо для атэіста ўвесь свет – тое, што дадзена ў органах яго пачуццяў ці аналізуецца яго мозгам. Між тым вядома, што спектр нашых пачуццяў абмежаваны, электрамагнітныя хвалі, напрыклад, ловяцца рознымі жывёламі па-рознаму. Што не бачыць у цемры чалавек, тое бачыць кот – і гэтак далей да бясконцасці.
А што такое энергія? Нешта нематэрыяльнае. А што такое атамы і электроны? Ды таксама энергіі! Такім чынам, нічога памацаць нельга, па вялікім рахунку. І сцвярджаць, што не існуе тонкага свету – не навукова, як мінімум.

Ужо вядома, што на 95 адсоткаў Космас складаецца з цёмнай матэрыі ды цёмнай энергіі. Інакш бы не хапіла гравітацыі зорак для злучэння ў галактыкі. Інакш не вытлумачыць, чаму галактыкі разлятаюцца адна ад адной – з паскарэннем у вакууме!
Такім чынам, мы мала што ведаем пра Сусвет. І заслону гэтую прыадчыняе адзіная «богооткровенная» Кніга – Біблія. І Новы Запавет, дзе Бог гаворыць сам пра сябе. Усе астатнія рэлігіі – гэта словы людзей пра Бога, зман і памылкі. А часам і наўмысны дэманічны падман.
Вось адзіная сапраўдная рэлігія і кажа: час – гэта ўласцівасць нашага мозгу, а мозг створаны Богам. Таму як толькі знікне апошні свядомы назіральнік з Зямлі – знікне Сусвет, бо не будзе каму яго ўспрымаць. Ніводная жывая істота, акрамя чалавека, не мадэлюе сусвет у мозгу сваім! Толькі чалавек свядомы. Знікне ён – што будзе? Незразумела. Для таракана адно. Для казы другое. Ну ніяк не Космас.

Такім чынам, у момант перад стварэннем Чалавека ні часу ў нашым разуменні, ні матэрыі – не было. Бо і час і матэрыю мадэлюе мозг, створаны Богам! Бог тварыў усе віды, як хацеў і па сваіх правілах, бо пакуль не было чалавека – не было часу, які ўласцівасць мозгу. І мёртвую і жывую матэрыю тварыў Бог таемным чынам сваім. І толькі Адам і Ева яе распазналі – і ўбачылі райскае месца, дзе ўсё ёсць для шчасця. І было вечнае лета, і жывёлы не паядалі адно аднаго.
Як толькі чалавек паў у грэхападзенні – адначасова і змяніўся Сусвет, бо змянілася і прырода чалавека, а прырода астатняя неадрыўная ад чалавечага мозгу. Адам і Ева раптам засаромеліся сваёй галізны, якую раней не заўважалі. І сталі хавацца ад Бога пад кустамі! (“Адам, дзе ты?”)

Целы, такім чынам, сталі не духоўнымі, тонкімі, а больш грубымі. Змянілася і свядомасць людзей, з гэтым зыначылася і жывая і нежывая прырода – стала крыважэрнай, грубай, смяротнай. Так пачаў маляваць яе зменены мозг Адама і Евы. І пакуль не будзе збавення для іх нашчадкаў праз Хрыста, датуль яны будуць таміцца на грэшнай зямлі і пасля ў шэоле.
Пасля Крыжа Хрыстос сышоў у шэол і вывеў адтуль праведнікаў ад часу Адама і Евы.

Гэта ўсё няпроста зразумець, таму што чалавечая свядомасць звыкла, што час цячэ паслядоўна, а матэрыя рэальная, яе можна памацаць і ў такім свеце ўсё мае прычыну і вынік. Але гэта толькі ўласцівасць нашага мозгу, які малюе такую карціну жыцця. Для Бога ўсё шырэй, а ў тонкім, духоўным свеце – не так, як у нашай свядомасці.
Адсюль і правал тэорыі Дарвіна – па археалогіі менавіта вынікае, што віды жывёл і раслін з’яўляліся адразу, а не эвалюцыяніравалі адно ў аднаго (раскопкі не пацвердзілі тэорыю эвалюцыі). Гэта ўскосна і даказвае біблейскую гісторыю пра Адама, Еву, рай і Грэхападзенне.
.................................................................................................


LinkLeave a comment

"Белая КАРАВЕЛЛА" [May. 25th, 2024|02:25 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]


Авторская песня Михася ЮЖИКА https://iuzhyk.livejournal.com/
Link1 comment|Leave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:24 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]



Ананімныя вершаваныя пародыі Гродзенскага адзялення СПБ (чытаць)
Link1 comment|Leave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:23 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№43




Калі чысцейшым стане паветра


На сайце Саюза Пісьменнікаў Беларусі змешчана наступная карысная інфармацыя:

===К 75-летию освобождения Беларуси от нацизма в издательстве «Мастацкая лiтаратура» выпущены книги общественно-патриотического содержания, среди них – перевод на белорусский язык одного из самых известных остросюжетных романов Николая Чергинца «Вам задание. Книга первая».
Роман экранизирован в 2004 году, неоднократно переиздавался на нескольких языках, неизменно польтзуется читательским спросом.===

Такі зачын, што называецца, і дарэчны і гожы. Бо кнігамі Мікалая Чаргінца я зачытваўся падлеткам, яшчэ ў далёкія 80-я. Памятаю, у цёткі маёй на вул. Пятра Глебкі была багатая бібліятэка. А я любіў у іх гасцяваць у зімовыя школьныя канікулы, каб выдрацца са сваёй двухпакаёвай хрушчоўкі на вул. Някрасава, 8. Звяртаю ўвагу чытача на сімвалічнасць назваў абедзвюх вуліц, дзе перабываў будучы беларускі пісьменнік Міхась Южык. Нарадзіўся і жыў па вуліцы імя рускага класіка, які адкрыў свету Дастаеўскага, беларуса па каранях, ды яшчэ пад лічбаю “8”, ды яшчэ ў кватэры “17” (1+7 = 8), а васьмёрка ўважаецца за сімвал бясконцасці. Дык будзем жа лічыць, што ўсё сказанае мною ніжэй блізкае да зрэбнай праўды.

На канікулах я прагна накідваўся на кнігі ў кватэры цёткі маёй, чуццём адшукваючы цікавае. Памятаю, асабліва вабіла кніга апавяданняў “Эдгара По”, ад якой мая чыстая душа атрымоўвала нязвыклыя эмоцыі інфернальнага жаху. Кніга і вабіла і адштурхоўвала, выклікаючы таксама агіду. Потым, ужо будучы пісьменнікам, я прачытаў разгорнутую біяграфію Эдгара По і даведаўся, што ён быў вар’ятам і наркаманам. Адсюль і такія, хоць і геніяльна зробленыя, але вусцішныя і  бязбожныя творы.

На гэтым фоне дэтэктыўная проза Мікалая Чаргінца, якую дастаць было вельмі цяжка, бо скуплялася вокамгненна, майго земляка, рускамоўнага літаратара – выглядала творамі высокага чалавечага пафасу, ад іх патыхала здаровай энергіяй. Яны вучылі спагадзе, дабру і, здавалася, вышморгваліся аўтарам  з самога жыцця. Было поўнае акунанне ў сапраўднасць праз яго цікавыя тэксты. Дый не дзіва: калі Чаргінец апісвае ў “Вам – заданне” ваенны Мінск, дык ён сам там быў дзіцёнкам пад акупацыяй. Калі ладзіць следчы працэс – то доўгія гады служыў у дзяржаўнай міліцыі, звольніўся ў званні генерала.

І дзіву даешся, валасы ўстаюць дыбарам, як некалі аблашчаны тым жа Чаргінцом блогер Новікаў – бярэ і хахміць на сваім адыёзным сайце з вайсковага ліхалетнага дзяцінства, з родзічаў і сяброў Чаргінца. Хоць бы сама тэматыка павінна была прыпыніць шалёнага блогера Новікава. Не!
Новікаў ідзе не толькі на прыхаваныя абразы бацькоў Чаргінца і яго самога, ён ужо пэўным чынам здзекуецца са святыняў нашай шматпакутнай зямлі.

Вось якраз  увядзенне ў школьныя праграмы такіх твораў па-беларуску (а раманы Чаргінца ўжо перакладаліся, у тым ліку і “Вам – заданне”) было б правільным асветніцкім крокам. Перш за ўсё для юнацтва і моладзі, якую мы павінны выхаваць не манкуртамі, не гуманістамі-бязбожнікамі, а людзьмі з павагай да гісторыі нашай айчыны, гераічнай і шматпакутнай, на героях мужных, самаадданых. А не на каштоўнасцях прадажнага гомасексуальнага Захаду, ён для беларускай і рускай душы – тупік.

Людзі з вялікай літары – гэта, бадай, усе галоўныя героі майстра пяра Чаргінца, які здабываў сваё пісьменніцкае рэнамэ не праз рэдакцыі ды гранты, душачы староннія таленты, а праз зацікаўленага чытача, які галасаваў за яго творы рублём.

Колькі ж друзу ўвапхнута ў школьныя праграмы, колькі нечытэльных, занудлівых, ужо састарэлых твораў! Тэма ж Вялікай Айчыннай, гераізму беларусаў, самаадданасці дзеячаў міліцыі, якія змагаюцца не з сумленнымі грамадзянамі, а са злачынцамі ды вырадкамі розных масцей – не састарэе ніколі. І ўжо дакладна – гэта не прадмет для насмешак блогера Новікава, сайт якога сам сябе зжыў менавіта праз адсутнасць высокага пафасу. А няма ідэі – то няма і тэкстаў. Так што па закрыцці “літкрытыкі” ўжо дакладна ў Беларусі не зробіцца непагадзь, голад і мор. Толькі чысцейшым стане паветра.
...............................................................................................


LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:22 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Човен на Млечным Шляху

кніга філасофіі

Южык Міхась



LinkLeave a comment

Сборник ЗОЛОТО [May. 25th, 2024|02:22 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]


Авторская песня белорусского поэта Михася Южика; гитара yamaha cg182sf; струны новые d'addario ej44. Песни: "Золото", "Котик", "Порошу я у вечера", "После снегопада", "Лебедушка", "Лестница", "Крылы".
LinkLeave a comment

Сборник песен "Волны над океаном" (Михась Южик) [May. 25th, 2024|02:22 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]


Аўтарская песня беларускага паэта Міхася Южыка; гитара yamaha cg182sf (flamenco), струны "Cantata" 620-3aG.
LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:21 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась ЮЖЫК, мой ЮТУБ-канал
LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:20 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№42


................................


Змрочна напіцца, або Паразітарыі беларускай літаратуры


У назве да артыкула я ўжыў выдатнае слова – “паразітарый”. Вось яно цалкам прыдатнае да так званай эліты нацыянальнага пісьменства, якая пазашывалася і акапалася ў нетрах рэдакцый, нікога не падпускаючы да раздачы.
Яны, а не дзяржава, насамрэч і ёсць асноўнымі далакопамі беларускай літаратуры.

У № 95 “Дзеяслова” змешчаны сын забытага беларускага літаратара Адам ГЛОБУС, асноўны набытак якога ў беларускай літаратуры такі – ён з бацькамі жыў некалі ў адным доме з Караткевічам, класікам.
А болей і няма чаго згадаць з Глобуса, акрамя яго ўспамінаў пра “эліту”, з якой па нараджэнні выхадзец сам.
Праўда, ва ўспамінах гэтых наш чорны чалавек бачыць адно гідкае, змрочнае, сальнае, смертаноснае, адным словам.

Вось і цяпер ён пачынае варушыць згадкі пра Таццяну Сапач, журналістку і жонку знакавай асобы беларускай літаратуры, публіцыста Сяргея Дубаўца. Яна трагічна загінула тады, калі за рулём, здаецца, быў сам Дубавец і яны на шляху з Вільні ў Беларусь трапілі ў аўтакатастрофу. То бок Глёбуса зноўку прывабіла смерць, якой ён слугуе доўгія гады сваёй літаратурнай кар’еры.

Звернем вочы на дзве яго мініяцюры, характэрныя.
Дзе ён цярэбіць “эліту”, як і заўжды, сябе да яе спрычыняючы.

Галубовіч

З паэтам Галубовічам згадвалі добрымі словамі нашу Сапач, якая так заўчасна і так страшна пакінула свет. Ён успомніў даўнюю начную гулянку ў Доме творчасці “Іслач”. Зладзіў банкет драматург Асташонак, за стол, акром яго, паселі: Сапач з мужам, перакладчыца з Балгарыі Зоя Васільева і сам Галубовіч. Пілі тады шмат. Напіліся ўсе, акрамя Галубовіча, ён быў у мёртвай завязцы. Муж Тані сказаў, што “Іслач” з банкетамі яму надакучыла, выйшаў на шасейку і на папутцы з’ехаў у сваю любую Вільню. Алесь Асташонак некуды звёў балгарку. Галубовіч з Таняю палеглі спаць на розныя ложкі. “Чую, яна не спіць. І я не сплю. Калі не ўстану, падумае, што я не мужык. Калі ўстану, як потым глядзець у вочы яе мужу? Так мы і праляжалі да раніцы. Калі крышку развіднела, я ціхенька ўстаў, падышоў да вакна і стаў глядзець на лес. Таня таксама ўстала, падышла да мяне і пачала глядзець на сосны. Я набраўся смеласці і зірнуў на яе, а яна зіркнула ў адказ і пачала смяяцца. Яна так смяялася, што і мне зрабілася весела і лёгка. Мы насмяяліся да слёз…”

Грошы

Аднекуль з іншасвету, аднекуль з недасяжнага здалёк пачуў голас нябожчыцы Тані Сапач: “Навучы майго мужа грошы зарабляць…” Гэтае ж яна казала на віленскай вуліцы Піліма. Адказваў, што немагчыма навучыць яе мужа грошы зарабляць. Тады мы смяяліся, бо на сям’ю зарабляла Таня.


Што бачна?
Ну, канешне ж, распуста: алкаголь і загіблы потым ад алкаголю ж Асташонак некуды павалок балгарку!
А муж Сапач, Дубавец, нажлукціўся так, што кінуў яе ў адным пакоі з мужчынам Галубовічам і чамусь паехаў адзін у Вільню, п’яны. Глобус, такім чынам, характарызуе Дубаўца як моцна пітушчага. І адразу ж падазрэнне – мог ён быць п’яны за рулём, калі трапіў у фатальную катастрофу пазней?
Гэта некрафіл Глобус абсмоктвае. На тым уся яго “кар’ера” і зыбаецца.

Адны п’янюгі, паказвае ён. І нават Галубовіч у завязцы жорсткай – менавіта па хранічным алкагалізме!
Як вам? І вось гэтыя кіруюць нацыянальнымі пісьменствам.
А далей брыдка чытаць нармальнаму чалавеку кволыя тэксты ад смертаноснага Глобуса.
Нейкі сапраўды пясняр цемры.

На гэтым фоне слабыя вершы некага Бяласіна – асвяжаюць, хоць таксама змрочныя, характэрныя для заняпалай нашай літаратуры адсутнасцю экспрэсіі.
Такія вось пірагі.

Яўген Бяласін

* * *
Твой ордэн збліжэння
і мой аддалення медаль.

ХАДЖУ-І

Хаджу па дні, збіраю стому,
нібы той раб на кош каменне,
усю яе нясу дадому,
каб споўніць ночнае здарэнне,
калі нябачна ночы рукі,
што ці не Богам скіраваны,
той стомы дзённае, прынукі
за каменем здымаюць камень.


Што такое “Дзеяслоў” насамрэч?
Гэта некалькі чалавек на чале з Барысам Пятровічам-Сачанкам, звольненыя з дзяржаўных літаратурных выданняў за нядбаласць – залямантавалі “Эўропе”: каравул! душаць нацыянальнае слова! І сталі на сваю карысць фундавацца распусным Захадам.
Атрымалася кепска, як бачым.
Ходзяць і ўспамінаюць на буржуйскія грошы свае бравыя п’яныя подзвігі.

Пытанне: ці навучацца некалі беларусы піць не трагічна і змрочна, а весела, дабрадушна і радасна, як каўказцы?


.........................................................................

ЯШЧЭ:

Гном памерамі з шар зямны

.......................................................................


LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:19 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№41




Культура Захаду. Прагрэс і рэгрэс


Нельга не прызнаць, што да развалу СССР мы ведалі адно лужыны ў райцэнтрах на ўсю плошчу ля помніка Леніну і чэргі з іржавымі вагамі ў крамах.
Пасля развалу да нас стала прыходзіць заходняя цывілізацыя з усімі дабротамі. Здавалася б, гіпермаркеты і выгодныя аўто – гэта выдатна. І шмат тэлеканалаў замест 2-3-х таксама. Як аказалася, не зусім.

Чалавек стаўся рабом машыны. Ды тут яшчэ б паўбяды. Ён аддаліўся ад прыроды, унурыўшыся ў кампутар, і набыў цяжкія неўрозы. Ён адышоўся ад пачуцця Бога праз заходнюю бязбожнасць – і страціў сэнс жыцця, сеўшы на малаэфектыўныя псіхатропныя сродкі.
Раней былі рыбалка і футбол на двары, і не было 200 тэлеканалаў з айфонамі.
Цяпер рыбалкі і футбола ўсё менш, інфармацыі ўсё больш – ды толькі мозг не ў змозе яе перапрацаваць і ўпадае ў ступар.
Выбіраем, што лепей.

Ці можна спалучыць даброты зямныя з псіхічным здароўем? Каралі, цары, сам псіхапат Леў Талстой, які захапляўся касцамі, што працуюць ад зары да зары на хлебе, цыбулі і квасе, – усё гэта паказвае, што няможна.
Чым галадней і прасцей чалавек, тым ён больш жвавы, здаровы. Чым больш сыты – тым болей  развальваецца фізічна, душэўна. Мы не бяром, зразумела, крайнія выпадкі паталагічнага недаядання. А толькі тых талстоўскіх касцоў, сытых свежым паветрам і хлебам с квасам.
Песня гэтым касцам вельмі таленавіта прагучала ў “Вайне і міры”, у “Анне Карэнінай”, Талстой быў проста хворы на зайздрасць да іх здароўя. Да здароўя прыгонных людзей.

Зазначым, што праваслаўны Гогаль лічыў прыгоннае права дабром і для сялян, і для паноў. Не самы дурны быў чалавек.
Бялінскі ж, атэіст, наважыў усіх ураўнаваць. Ураўнаваць не атрымалася, нават праз крывавую рэвалюцыю – наменклатура ўсё адно аб’ядалася дый прыгонныя па факце былі, хоць так і не называліся.
Дык чаму чалавек не можа быць шчаслівы праз хлябы і забавы?
А ўспомнім Евангелле, пост Хрыста ў пустэльні ды спакусу яго д’яблам.

“Тогда Иисус возведен был Духом в пустыню, для искушения от диавола, и, постившись сорок дней и сорок ночей, напоследок взалкал. И приступил к Нему искуситель и сказал: если Ты Сын Божий, скажи, чтобы камни сии сделались хлебами. Он же сказал ему в ответ: написано: не хлебом одним будет жить человек, но всяким словом, исходящим из уст Божиих. Потом берет Его диавол в святой город и поставляет Его на крыле храма, и говорит Ему: если Ты Сын Божий, бросься вниз, ибо написано: Ангелам Своим заповедает о Тебе, и на руках понесут Тебя, да не преткнешься о камень ногою Твоею. Иисус сказал ему: написано также: не искушай Господа Бога твоего. Опять берет Его диавол на весьма высокую гору и показывает Ему все царства мира и славу их, и говорит Ему: все это дам Тебе, если, пав, поклонишься мне. Тогда Иисус говорит ему: отойди от Меня, сатана, ибо написано: Господу Богу твоему поклоняйся и Ему одному служи. Тогда оставляет Его диавол, и се, Ангелы приступили и служили Ему” (Мф. 4. 1–11).

Ці вартыя тут нейкія тлумачэнні? Калі Сам Гасподзь указаў на небяспеку багацця і ўлады для душы чалавека? Анёлы ж да яго прыступілі роўна ў момант, калі ён перамог усе спакусы.

Што такое сучасная цывілізацыя? Яна купіла нас на хлябы і відовішчы. Гляньце тэлевізар: два тыдні на Ўімблдоне, пад Лонданам, дзясяткі тысяч лайдакоў-багацеяў збіраюцца і сядзяць з 12.00 да 22.00 на трыбунах, жуючы, п’ючы і назіраючы, як другія багацеі перабіваюць шарык праз сетку.

І яны не адчуваюць свайго страчанага часу! Часу на духоўнае развіццё і выратаванне душы. Бо гадзіннік адбівае для кожнага яго тэрмін.
Што зрабілі хіпі ў 60-я сваёй рэвалюцыяй волі ды сексу? Яны спарадзілі развал хрысціянскай сям’і, вычварэнні ды СНІД, і анкаклінікі, дзе выразаюць маткі і грудзі блудніцам за блуд. Псіхклінікі, бо чалавек не можа без нармальнай сям’і існаваць.

 І кожны мусіць для сябе цяпер выбіраць: рыбалка і футбол на двары, нармальныя кнігі (а дзе яны, нармальныя?!) або тэлевізар, айфон і пекла ў свядомасці. Цывілізацыю не павернеш назад. Таму кожны можа ўжо толькі для сябе і самых блізкіх людзей пастарацца.
..............................................................................

LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:18 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№40




Гогаль і праваслаўе. Карабель без вятроў


Мікалай Васільевіч Гогаль, вялікі рускі пісьменнік, у другую палову жыцця з галавой сышоў у Праваслаўе. Хоць доўга жыў на Захадзе, у Рыме нават, дзе моцны каталіцызм.

Аднак ён паставіў сабе свядомай мэтаю служэнне Хрысту праз праваслаўе, і лічыў, што пісьменнік павінен быць прарокам.
Ці выканаў ён прарочае служэнне, як Пушкін? Напачатку я думаў, што не. Бо занадта многа ў яго ранняй творчасці захаплення чорнай містыкай. Чаго адзін “Вій” толькі варты. Наталля Варлей пасля выканання ў аднайменным фільме ролі ведзьмы – доўга хварэла і такое ўражанне, што даастатку і не аправілася. Бо надта цяжкая роля.

Тым не менш. Пачынаючы з другой часткі “Мёртвых душ” Гогаль стаў страчваць інтарэс да сваёй мастацкай творчасці. І не таму, што пашкодзіўся розумам, як хочуць прышыць яму лібералы, а менавіта адчуў, што не можа дастукацца да чытача. І дастукацца не можа таму, што ён даводзіць праваслаўныя ісціны, а чытач – не праваслаўны народ непісьменны, а менавіта адукаваная інтэлігенцыя – ужо стала “прагрэсіўнай” у плане атэізму, прадвесця страшэннай рэвалюцыі 1917-га. Не праваслаўная.

Метафара Гогаля: каб карабель плыў, мала яму мачтаў і парусоў, і палубы, і кармы, і кіля, і стырна – а патрэбны яшчэ і вецер. А “вецер” – гэта чытачы, які ўжо не праваслаўныя на той момант, бязбожнікі. Таму карабель Гогаля стаў. Яго не разумеюць.

Гэта пайшло з “Рэвізора”. Усе ўспрынялі геніяльную п’есу як аповед пра горад і яго чыноўнікаў. А Гогаль меў на ўвазе горад душы чалавека і заганы ў ім. Ніхто не схацеў зазірнуць у гэты ўнутраны горад. Таму Гогаль палічыў сваю п’есу правалам. Праз 10 гадоў ён сам напісаў тлумачэнне “Рэвізора”.

І гэтыя апошнія 10 гадоў пісьменнік прысвяціў “адукоўванню” інтэлігенцыі, свайго чытача, праз пропаведзь праваслаўя. Чаго не атрымалася. Бялінскі, атэіст, ды Кампанія аказаліся глухімі да Гогаля. Нават агрэсіўнымі, бо вядомы бязбожны ліст Бялінскага Гогалю, дзе ён чыхвосціць “папоў” і праваслаўе. Неўзабаве пасля ліста Бялінскі сканаў. Гогаль ведаў пра яго хваробу, сухоты, таму, адказаўшы на эмоцыях рэзка спачатку, не пасылаў гэты ліст, а даслаў другі – прымірэнчы, нейтральны. Тым не менш, першы ліст захаваўся, і Гогаль у ім разнёс Бялінскага ўшчэнт.

Галоўны духоўны, павучальны твор Гогаля аб Праваслаўі – “Выбраныя месцы перапіскі з сябрамі”. Менавіта публікацыя гэтай перапіскі раз’ятрыла “прагрэсіўнага” Бялінскага.
За чытанне бязбожнага ліста Бялінскага Гогалю ў гуртку “прагрэсістаў” Дастаеўскі ледзь не пазбавіўся галавы на эшафоце, а затым пайшоў на катаргу ў Сібір, дзе перабываў 10 гадоў.

Бялінскі, такім чынам, дорага абышоўся самаму праваслаўнаму пісьменніку свету, Дастаеўскаму. І ўсё-ткі – зрабіў таго сусветным геніем і шчаслівым праз волю Божую.
Асноўныя легенды пра Гогаля:

1. Ён пры канцы жыцця з’ехаў з глузду.
2. Ён замарыў сябе голадам.
3. Ён быў пахаваны жывым, у летаргічным сне.

Гэта ўсё ліберальная хлусня. І цяпер, багата гадоў прамінула, а як толькі ліберал кшталту Зміцера Быкава, літаратуразнаўцы, дык Дастаеўскі пісаў лухту, а Гогаль звар’яцеў і яго духаўнік-святар толькі развіваў тое вар’яцтва.
Зразумела чаму: лібералізм – гэта вястун сатанізму, таго стану, куды коціцца чалавецтва праз гуманізм Захаду, дзе ў цэнтры Сусвету не Бог, а чалавек. Не Тварэц, а тварэнне.

Што нарабіў заходні лібералізм Бялінскага і кампаніі – бачна па нашым жыцці 70 гадоў у адзінай за гісторыю чалавецтва багаборчай дзяржаве, СССР. Рэвалюцыя, мора крыві, мільёны жыццяў праваслаўных – дачасна ў зямлю. Гэта родзічы духоўныя цяперашніх быкавых.



Гогаль не дапісаў другі том “Мёртвых душ” менавіта праз расчараванне ў магчымасцях мастацкай творчасці. Яго не чулі.
Гогаль не замарыў сябе голадам, а памёр ад грыпу ў Вялікі пост.
Гогаль быў адпеты як праваслаўны, ён не спаў у летаргіі.
Гогаль – яшчэ адзін вялікі праваслаўны прарок, які павярнуў рускую літаратуру ад Захаду да “дастаеўшчыны”, да духоўных пошукаў чалавека ў сусвеце. Да праваслаўя, абмовімся, бо і крышнаіты і будысты займаюцца “духоўнымі” пошукамі.
.........................................................................................


LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:17 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№39


.........................


Рублеўская і Ракфелер. Палова верша


Дж. Рокфеллер: "...Американскую розу можно вырастить во всем великолепии ее красоты и благоухания, которое вызовет восторг у созерцающих ее, лишь беспощадно обрезая слабые ростки вокруг нее. Это всего лишь претворение в жизнь закона природы и божьего закона."

Дагавару, хто не ўразумеў сэнс слоў Ракфелера: каб сытна жылося Штатам – варта задушыць сабою ўвесь свет. Дарвінаўскі адбор.

Цяпер пра сямейства Шніпоў і эліту так званую беларускай літаратуры: гэтая “ружа” Касты задушыла сабой усіх, каб ёй цвісці ды выдатна пахнуць.
Толькі вось “выдатна” не атрымоўваецца. Выходзіць чахла і гідка.

Прыводжу палову мнагаслоўнага верша Людмілы Рублеўскай з падборкі ў “Деяслове”, які спецыялізуецца на мацаванні дабрабыту і гонару Касты. Нумар 96. Паэзія.


ЧАЛАВЕК, ЯКІ КІДАЎ КАМЯНІ Ў МОРА

Ён каменне шпурляў у мора .
Кожны дзень . Хоць адзін. Бо верыў,
Што з глыжоў патанулых творыць
Для сябе пачвару-Хімеру,
Што аднойчы выпаўзе з хваляў
Паслухмяная ўсім загадам .
Мур магутны, як трэскі зваліць ,
Як траву, патопча прысады .
Ён на ёй заявіцца ў горад ,
І адразу станецца князем .
Нескароных – загнаць у мора ,
Ці ў рабы, у блазны, у вязні.
Ён імперыю зладзіць лёгка –
Што супроць хімеры – адвага ?
І вачэй не падыме лёкай
На свайго ўладара ад жаху.
І не ўспомніць, што той учора
На замову латаў адзенне .
А пакуль ён ходзіць да мора
І шпурляе ў яго каменне.
Ну а мора не дапаможа
Гадаваць анёла ці звера .
Ён аднойчы не ўзняўся з ложка.
І прыйшла да яго Хімера.
З надмагілля глядзіць уночы ,
Распрасцёрла цяжкія крылы.
………………….......


Гэты лірычны герой Рублеўскай – нейкі расперазанец і вычварэнец. Бо нармальныя людзі хіба будуць верыць, што твораць сабе і для сябе Пачвару?
То бок адразу закладзены фальш у падмурак твора.

Такім чынам, Рублеўская “з асуджэннем” апісвае нам нейкага антыхрыста. Ды, праўда, кажа, што ён гэтага не здольны ажыццявіць – загнаць усіх пад уладу.
Таксама фальш, бо Ракфелер паказаў – зможа, вытаптаўшы ўсё вакол “ружы”. Як і Каста беларускіх літаратараў, што ўжо задыхаецца ад сваіх выпарэнняў у парніку.

У Апакаліпсісе Іаана Багаслова сказана, насуперак Рублеўскай, што антыхрыст усё гэта і зробіць якраз. А глянуўшы сучасны тэлевізар – пераконваешся: здолее.
І пачытаўшы творы нашай “эліты”, таксама верыш: антыхрысту гэта па плячы.

Так што верш, мала таго што мнагаслоўны і з яго я адолеў адно палавіну, ён яшчэ і хлуслівы. Рублеўская нас “супакойвае” фальшам.
Дастаткова глянуць, што зрабілі Штаты з арабскім светам, каб “ружа” Вашынгтона ярчэла.

Яшчэ разу кажу: не ганяюся за творамі чыноўнікаў літаратурных, ні за Шніпамі, ні за Гальпяровічам і г.д. Аднак я прачэсваю беларускія літаратурныя выданні граблямі. Так што самі вінаватыя, што іх там дужа многа на маёй пуцявіне.
...................................................................


Профессор богословия А.И Осипов: "Зачем США нужна Россия?"


...............................................................................


Міхась ЮЖЫК, "Горад, які яны засялілі", аповесць
LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:13 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№38


.....................................................


Набор разваг, ды і толькі


У нумары 21 тыднёвіка “ЛіМ” (2019) ёсць верлібры Валеры ЛІПНЕВІЧа ў перакладзе Аксаны Спрынчан.
Напачатку мяне здзівіла – такое каларытнае фота з такім ёмістым беларускім прозвішчам: і чаму не ведаю гэтага беларускага паэта?
Потым прыгледзеўся і ўразумеў, што не ведаю нездарма: Ліпневіч піша па-руску. А рускамоўныя беларусы за выняткам, бадай, Чаргінца, Матвіенкі ды Аўруціна неяк не на слыху.

Не скажу, што Спрынчан пераклала кепска, тым болей што не ведаю арыгінальныя тэксты. Аднак у прадстаўленых творах я не заўважыў вобразнасці выбітнай, ці хаця б выразнай, а вобразнасць ёсць адной з галоўных прыкмет паэзіі.
Такім чынам – верлібры Ліпневіча не паэзія, а разважанні на розную тэматыку, забраныя ў штучную форму.

Зачытаная кніга

хто не гартаў цябе прагна
праглынаючы за ноч
за дзве
бач як грэбліва адсоўваюцца ў бок
твае суседкі па паліцы
ды ўжо яны як навюткія
няма на іхных старонках
ні плямаў ад слёз
ні адбіткаў пальцаў
ражкі не абадраныя
а аправа цвёрдая
як сухія
не цалаваныя вусны


Згадзіцеся, суха даволі. Ды яшчэ і ўсунутыя непаэтычнае “грэбліва”, гутарковае “іхных”, хаця заўсёды пісалася “іхніх”.
Проста чалавек пагаварыў пра кнігу, якую чытаюць, і супаставіў з тымі, якія не чытаюць. Пафас так і не разгарнуўся праз слабасць паэтыкі Ліпневіча.

Яшчэ:

***
Паэзія —
чыстая справа
ў брудным свеце
дужа чыстая справа
ў дужа брудным свеце

Пераклад з рускай
Аксаны Спрынчан


Пра паэзію наогул занадта суха і павярхоўна.
Давайце так: што першаснае, рэлігія ці паэзія? Несумненна рэлігія, бо без яе паэзія плоская. А калі ўлічыць, што без Хрыста рэлігій няма, яны ўсяго толькі чалавечыя выдумкі Вечнасці, а не богаадкрыццё, – то чаму хрысціянства бруднае, а паэзія, тым болей такая нямоглая як у Ліпневіча, чыстая?
Законнае пытанне.
Ён жа не напісаў – паэзія з вялікай літары, а сказаў пра ўсё сусветнае графаманства, якое трэба хаваць яд людзей і асабліва ад дзяцей.

У гэтым філасофская слабасць верша. Тым болей што я ведаю навукоўцаў, прыкладам, іншых людзей, вельмі ад паэзіі далёкіх,  дык яны зусім не брудныя, спадар Ліпневіч! Вось так.
Верш сыры ў плане мыслярскім, а ў плане лірычным – ніякі. Набор разваг, ды і толькі.
..................................................................................


Эфект кінутай жонкі, або Шматразова пераабуты


"Леапард на балконе", Міхась ЮЖЫК, раман
LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:13 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№37




Гапееў, Алексіевіч і Новікаў – хто большы мужчына?


Даўно задумваўся над тым, чаму самыя паспяховыя крытычныя праекты ў гісторыі літаратурнай Беларусі – “ЛеГАЛізацыя”/”Кулуары” Леаніда Галубовіча і “ЛіМаразм” Міхася Южыка?
Найперш прыходзіць на розум галоўнае: крытыку няма даверу, калі ён сам не мае ў заплечніку прыстойных уласных мастацкіх тэкстаў. Менавіта ад таго няма даверу да блогера Новікава-рускамоўнага, да Шаўляковай нават, і нават да Ганны Кісліцынай, нягледзячы на яе навуковыя рэгаліі, здабытыя ў Акадэміі Навук Беларусі.

Галоўная умова, неабходная (але не дастатковая!) быць самому творцам-мастаком найперш, і пры гэтым займець шырокае грамадскае прызнанне як мастак.

Наконт Галубовіча:
1) Неардынарны паэт, тонкай, чулай душэўнай арганізацыі, не схільны зусім да штампаў і прымітыву.
2) Прызнаны і афіцыйна, і адыёзна, як беларускі нацыяналіст, скажам так, апрача ўсяго

Наконт Южыка:
1) хваліць сябе западло, скажу толькі: асноўныя мае раманы надрукаваны ў цэнтральным часопісе Беларусі “Полымі” і таксама ў “Маладосці” аповесці.
2) пра творчасць маю шырока пісалі Галубовіч, Чарнякевіч, а галоўнае – слынныя літаратуразнаўцы Марыя Верціхоўская і памерлая Валянціна Локун (агляд усёй творчасці ў “Нёмане”).

Ведаючы творчую кухню, можна і крытыкаваць некага з вышыні свайго вопыту. І гэта не выкліча абвінавачванняў: “А ты хто такі!”. Але таго мала – патрэбны аналітычны талент. А ён якраз і пацвярджаецца доўгагадовай жывучасцю, аўтарытэтам “ЛеГАЛізацыі” і “ЛіМаразма”. Далучым сюды і выбітна знойдзеныя аналітыкамі назвы рубрык, запамінальныя, каларытныя.

А вось пра тое, хто дакладна не можа быць крытыкам і каму не будзе ніколі даверу.
Гэта найперш блогер Новікаў-рускамоўны, асуджаны судом за паклёп.

І Валеры Гапееў з Івацэвічаў. Вядомы сваімі перабежкамі з дзяржаўнага літаратарскага саюза ў незалежны, баязлівым закрыццём сваіх блогаў у ЖЖ і ФБ, нібы сумленне нячыстае, так паступаў гэты службоўца дзяржаўнай раёнкі.
І – канешне ж! – гэтакага тыпажа падабраў Новікаў, панадны на заляжалае і прагорклае.
Глядзім скрын з яго чарговага чалавеканенавісніцкага артыкула, гэтым разам аб’ект нянавісці – нобелеўская лаўрэатка Алексіевіч з Нямеччыны.





1. Блогер Новікаў-рускамоўны робіць неабходную агаворку: Гапееў яму дужа нагадзіў. Тлумачу: пад час сваёй хітра выдуманай меркантыльнай перабежкі з дзяржаўнага СПБ у недзяржаўны СБП Гапееў зрабіў у сваім стылі: абвінаваціў у гэтым… Новікава, маўляў, яго адыёзны сайт праплачваецца Чаргінцом, старшынёй СПБ. Тады як насамрэч цудоўна ведаў, што Чаргінец не мае да сайта ніякага дачынення, бо ўжо на той момант выкінуў Новікава з СПБ, куды спачатку па дабрыні душэўнай прыняў.

2. Гапееў схлусіў і адымеў публічна Новікава, прыкрыўшы яго грудзьмі сваю задніцу.

3. Тым не менш, Новікаў прыцягвае да сябе гэтага “мужыка” ў змаганні супраць жанчыны Алексіевіч. Чаму? А ва ўмовах адсутнасці паплечнікаў прыдадуцца і такія, як Гапееў і Бахарэвіч, беларускія нацыяналісты, хоць блогер менавіта нацыяналістаў і ненавідзіць.

4. Аднак ненавідзіць Алексіевіч ён яшчэ болей. Чаму? Таму што яна больш паспяховая за яго, лаўрэатка Нобеля, які адзначаў і Шолахава, і Пастарнака, і Салжаніцына, і Буніна. Так, Алексіевіч да іх узроўню не цягне. Тым не менш яна пасмела быць значна вышэйшай за маёра адстаўнога ад КДБ, Новікава. І за гэта – яна вінаватая!

5. Новікаў заўсёды мацуе кволую ўласную самаацэнку за кошт героя Афганістана Чаргінца, старшыні СПБ, генерала; за кошт легенды беларускай літаратуры Южыка, за кошт вядомага па-за межамі Беларусі таленавітага празаіка Матвіенкі. Ён вокамгненна рэагуе на чужую славу, матыльком тужачыся да яе дапырхнуць. Ды вось толькі мала пораху ў заднім месцы. Вынік – маёмасць апісана, пад судом за паклёп.

Цяпер пра Гапеева з Івацэвіч. Што гэта за элемент – чытайце тут, па тэгу “ГАПЕЕЎШЧЫНА”.





Што ён хоча ад Алексіевіч? Узвышэння сваёй нізкай самаацэнкі таксама. Як і Новікаў-рускамоўны, за кошт славутага чалавека.
“Спекулянтка”, “журналіст сярэдняй рукі”, “матэрыял на экспарт”, “хочацца пасля яе твораў даць  работу нагам”… Дастойная ацэнка нобелеўскага лаўрэата ад графамана Гапеева! Які менавіта “сярэдняй рукі пісьменнік”. І журналіст, думаю, таксама сярэдняй рукі.

Як Алексіевіч сілкавала сваё жыццё Захадам і заходнімі сувязямі, гэтак і Гапееў, і Бахарэвіч жывяцца з тых жа крыніц. Іх корміць сусветнае масонства, усіх траіх. Абое рабое, ці, дакладней, тры боты – пара.

Не хрысціяне, не праваслаўныя – усе чацвёра, Новікаў і пералічаная тройца.
Затое ж і нянавісць Бахарэвіча да Алексіевіч была б апраўданая хаця б тэарэтычнай магчымасцю атрымаць Нобеля. Але ж Гапееў!.. са сваімі дзіцячымі… разбэрсанымі… няўклюднымі творамі… няўжо ж ён бачыў у Алексіевіч сабе – канкурэнтку?!! Божа Ісусе Хрысце……..

“Берегитесь лжепророков, которые приходят к вам в овечьей одежде, а внутри суть волки хищные” (Матф.7:15)
«Итак, опять Иисус сказал им: истинно, истинно говорю вам, что Я дверь овцам. Все, сколько их ни приходило предо Мною, суть воры и разбойники; но овцы не послушали их. Я есмь дверь: кто войдёт Мною, тот спасётся, и войдёт, и выйдет, и пажить найдёт. Вор приходит только для того, чтобы украсть, убить и погубить. Я пришёл для того, чтобы имели жизнь и имели с избытком». (Ин. 10:1-16)
..............................................................................

Link1 comment|Leave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:13 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№36


......................................................................

Навум Гальпяровіч і яго эга-герой


У памянёным учора №22 “ЛіМа” (2019) года змешчаны чарговы асабісты нататнік Навума Гальпяровіча, чыноўніка з радыё- і тэлебачання, які ён наважыў зрабіць публічным. Палічыўшы, відаць, што Беларусі тое будзе цікава. Аказалася насамрэч – не. Бо мастацкай вартасці нататкі не ўяўляюць ніякай.

Гэта каторы раз – раздзьмутае эга я-героя ад Гальпяровіча, празаіка і паэта. Ва ўсіх літаральна творах у яго вядзецца дакументальны аповед ад уласнай асобы. Мы чуем пастаянныя: “я і мае славутыя землякі”, “я і класік беларускай літаратуры”, “я і Замежжа”, “я і Беларусь”. Навум тым самым мацуе перад соцыумам сваю значнасць. Тады як сапраўдны творца мусіць апавядаць не пра сябе, а пра чалавецтва, а рабіць гэта якраз не для чалавецтва – а для Бога.

І тады ўсё будзе добра, выбітна і цікава, калі не толькі абстрагуецца аўтар ад сябе любімага, а і цалкам выдумае і герояў, і сусвет гэтых герояў. Бо, пагадзіцеся, што не існавала ў прыродзе ні Наташы Растовай, ні Андрэя Балконскага, дый наогул Талстой у час вайны з Напалеонам яшчэ не нарадзіўся. Але напісаў так, што героі аказаліся жывейшымі за тых, хто ў час Напалеона жыў і памёр.

Тое самае не было ў прыродзе ні братоў Карамазавых, ні князя Мышкіна. Мала таго, нават прататыпу князя-ідыёта не магло быць у прыродзе – Дастаеўскі яго выдумаў штучна, паставіўшы эксперымент, ці можа чалавек жыць па запаведзях Хрыста ў нашым грахоўным свеце.

Ніжэй, каб не быць галаслоўным, я прывёў скрын з аповеду Гальпяровіча ў “ЛіМе” і паказаў чырвоным эга-героя, вылучыўшы ўсе “я”, “я”, “Я”. На паверку “я” аказалася нецікавым.

Для чаго гэта я напісаў? Ну ўжо ж не змяніць сутнасць Гальпяровіча ў 70 гадоў! А – для ўдумлівага маладога чытача нашай рубрыкі. Па прынцыпе “ад адваротнага”: як не трэба пісаць прозу ні ў якім разе.

LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:12 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№35



Вузлавое пытанне ад Каліноўскага


У «ЛіМе” №22 (2019) змешчаны тэксты Янкі Каліноўскага ў раздзеле “паэзія”.
Яшчэ там ёсць санеты Соф’і Шах, “з вянка”.
Шах я разглядаў у рубрыцы неаднойчы, болей не стану. Дыягназ нязменны – чыстай вады злаякасная графаманія. І няма чаго на гэта час марнаваць.

Ёсць яшчэ там у “прозе” дыхтоўна зробленыя, але таксама графаманістыя тэксты Навума Гальпяровіча, высокага чыноўніка з радыё і тэлебачання, які накшталт Віктара Шніпа даўно закілзаў выданні холдынгу – каб прыносілі штотыдзець даважак да заробку і пенсіі.
Пакуль адсунем у бок і Гальпяровіча.

А вось што кажа нам:

Янка КАЛІНОЎСКІ

У ціхае сіняе
ХХІ стагоддзе

калі бескампрамісная
любоў
сутыкаецца з бескампраміснай
нянавісцю,
узнікае сучаснасць
жорсткая і супярэчная,
якая недарэчнымі
робіць словы,
прамоўленыя ў сінюю ноч —
словы юнака
невылечна хворага на самоту.
цікава
штó ты
пакінеш гэтаму свету,
калі метрамі
будзеш адлічваць адлегласць да зор
Геркулесавых,
да якіх ляціць наша сонца?
пакіну бясконцую
і ўсеабдымную любоў,
у супраціў суцэльнай нянавісці
яны скажуць
«такіх забівае сучаснасць»
не
проста мае зоры бліжэй
яны больш празрыстыя.
не патрабуць кампрамісу
проста натхняюць.

Тут найперш дзве памылкі – “ўсеабдымную” замест “усёабдымную” іпатрабуць”, дзе прапушчаная літара “ю”. Дробязь.

Па сутнасці ж тэкст не зусім пустога пафасу, хоць і бясформенны. Тут больш рыторыкі, зрэшты, чым свежай арыгінальнай вобразнасці.
Малады чалавек нам хоча сказаць, што ён самотны і не такі, як усе, і ад таго пакутуе. Знаёмая сітуацыя для кожнага творчага чалавека. Чым ты складанейшы, тым табе горай. Бо рэфлексуеш, а жывёлы не рэфлексуюць, і напаўжывёлы таксама, да якіх можна прылічыць недзе траціну насельніцтва шара зямнога.

І ўсё-ткі нават напаўжывёлы – таксама людзі, бо навукоўцы не знайшлі ніводнага племені, каб без рэлігіі, за гісторыю чалавецтва. А значыць, рэлігійнае пачуццё, а з ім і рэфлексіі ды пэўныя пакуты ўласцівыя самым-самым жывёльным людзям. У той ці іншай меры. Кот спіць, есць – і не ведае, што памрэ. Чалавек спіць, есць – і тое страшнае падспудна ці прама ведае. І ад таго трывожыцца і шукае праз рэлігію выйсце.

Нават зашмуляныя “зоры” (зоркі) Янкі Каліноўскага – наўрад ці касмічныя зоркі, таму што інакш ён да іх ніколі не даляціць, надта вялізныя, неадольныя адлегласці. Гэта зоркі метафізічныя, так разумею. У пошуках Бога малады чалавек, як і многія, многія на зямлі, – самотны.
І ў гэтым праўда ад Каліноўскага. І таму пафас яго – не фальшывы.

Па форме ж, у плане выразнасці вобразнасці, неардынарнасці мыслення, валодання словам народным – яму працы пачаць не кончыць.
Гэта далёка не найгоршы ўзор сучаснага маладога творцы. Так бачу.
.......................................................................


Міхась Южык, МАРЫЯНЕТКІ І ЛЯЛЬКАВОДЫ, раман

LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:11 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№34




Пярліны ад блогера Новікава. Проста бяда


З шэдэўраў блогера Новікава, які завецца “Алесем”:

12 января 2014 года «Исправление массовой ошибки»:
«…да, я не буду вашим. Никогда не буду мовофилом, псевдопатриотом, членом клана или, просто угождающим вам. «Быть вашим» означало бы смерть моей личности и рождение новой, уродливой.»

28.12.2015 «Максім Плотнікау як у сук уляпіу»
- А вот откровенная, махровая ложь, которую автор где-то позаимствовал: «Писателей и людей, которые любят белорусский язык и призывает ей пользоваться, Новиков называл не иначе как «мовафилами». Писака должен предоставить такую (или подобную цитату) из моих материалов….. Это полный бред и я не могу такое утверждать.

23.11.2013 г. «Родной язык (матчына мова)»
Ни для одного жителя Беларуси, включая мовофилов, псевдопатриотов, националистов и им сочувствующих, - белорусский (литературный) язык не является «роднай мовай».


Асабліва папрашу зважыць на тое, што Новікаў сказаў адназначна: ні для Галубовіча, ні для Федарэнкі, ні для Наварыча і, скажам, для памерлага Ніла Гілевіча – беларуская мова не з’яўляецца роднай. Так ім загадаў Новікаў, які пастаянна знаходзіцца за паклёп пад судамі ды прызнаны законам – паклёпнікам.

Гэты фарс і форс ад сямідзесяцігадовага неўраўнаважанага чалавека так астабрыдзеў усім, што сайт яго не чытаюць ужо ні рускія, ні беларусы, ні беларусы замежжа. У гэтым лёгка пераканацца, зайшоўшы: ніводнага каментарыя пад артыкуламі… акрамя каментарыяў самога Новікава на сваю пісаніну. Правярайце.

З чалавекам творыцца проста бяда.
Абражаны ім ісцец, чэсны грамадзянін Чаргінец – у блогера “даносчык”, “мярзотнік”. Следчыя – “фабрыкуюць” справы супроць уладальніка ісціны Новікава! Ай-ай-ай… У якой краіне жывём… Не ў той дакладна, якую  надумаў сабе Новікаў у сваёй смалявіцкай самоце.




http://www.oo-spb.by/index.php?id=1395





Проста бяда..........
LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:11 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№33


...........................................................


Сапраўды паэзія


Адметныя вершы Сцяпана Сяргея змешчаны ў “Полымі” №10 (2018)

Сяргей Сцяпан Фёдаравіч нарадзіўся 26 мая 1953 года ў вёсцы Шавялі Ляхавіцкага раёна. Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1976). Працаваў інжынерам у будаўнічых арганізацыях г. Мінска.
Вершы і апавяданні друкаваліся ў часопісах «Полымя», «Маладосць», «Крыніца», «Беларусь», у штотыднёвіку «Літаратура і мастацтва», у іншых перыядычных выданнях. Аўтар паэтычных зборнікаў: «Буслы на ржышчы» (1999), «Снежань» (2003). Перакладае з польскай і нямецкай моў.


ВЯРТАННЕ

Цемра дыхае страхам у скронь,
У вяртання майго прысмак горкі,
Не жыве ў гэтым доме агонь,
Толькі ў вокнах люструюцца зоркі.
Тут дзядоўнік густы ля варот,
Спеюць гронкі здзічэлай рабіны,
Пахіліўся расхістаны плот
І мае тут баляць успаміны…


ПАКІНУТЫ ДОМ

Стукаў голай галінкаю бэз у вакно,
І па шыбе дажджынка слязою сцякала,
Засталося у куфры тваё палатно,
Што калісьці даўно ты, матуля, наткала.

І выстуджвалі хату штогод халады,
Сумавалі ў кутах непатрэбныя рэчы,
Вартаваў дом пакінуты месяц руды,
У туман захінуўшы азяблыя плечы.

Аджыло, адышло і назад не вярнуць
Ні цяпла і ні ласкі бацькоўскага дому,
Толькі зноўку на покуці пражу снуюць
Павукі, каб завесіць старую ікону.

Бераглі многа год гэты дом ад бяды
Ўскрыжаваны Хрыстос і нябесныя сілы,
Толькі час не спыняў свае порсткай хады
І завеі-вядзьмаркі нам лёс варажылі:

Шлях няблізкі — сынам, адзіноту — бацькам
І грамнічныя свечкі, і дзве дамавіны…
А пакінуты дом — як пакінуты храм,
Дзе ў душы ажываюць і сум, і ўспаміны.


Так, спадары, пасля задушлівай, бясформенная і безыдэйнай “паэзіі” маладых такія тыпова беларускія тэсты ўсцешваюць. Ураджэнец вёскі Сяргей Сцяпан выдатна адчувае родную мову. Яна ў яго сакавітая, мілагучная, натуральная. Вершы добра ўпарадкаваны ў тэхнічным плане. Няма яўных ляпсусаў.
Адзіная заўвага – аднастайнасць тэматыкі, бо гэтыя пахіленыя платы і пакінутыя занядбаныя хаціны мы чулі безліч разоў.

І ўсё-ткі менавіта дасканаласць формы, высокі хрысціянскі пафас пераважваюць пэўную аднастайнасць.
Галоўнае, каб не скаціцца, апяваючы тугу, да немарачы рэжысёра Таркоўскага, большасць фільмаў яго няможна нармальнаму чалавеку глядзець: настолькі там душна, даўка і непраглядна.
Жыццё складаецца не адно з маркоты, тугі, так мне падаецца.

Тым не менш, Сцяпан Сяргей апісвае праўду жыццёвую, не какетнічаючы са словам, не скажаючы рэчаіснасці. Бо толькі шаленец можа радавацца і рагатаць з пустой занядбанай бацькоўскай хаты.
Таму на фоне большасці беларускіх вершаваных тэкстаў творы Сцяпана Сяргея – сапраўды паэзія.
.....................................................................................


“ЛіМаразмы”, выпускі ад 501 да 600

LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:10 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№32


....................................................................................


Бахарэвіч, прыяцель Новікава, дужа пакрыўдзіўся


Хочацца сказаць пару слоў зноўку пра Алеся Новікава, які мэтай свайго жыцця ўстанавіў помсту людзям. Чорнае-белае – ёсць яго асноўны дэвіз. Я не сустракаў ніводнага разу разгорнутых, дыферэнцыраваных артыкулаў ад “Алеся”. Адно толькі “мой вораг – мой сябар”, прычым гэтыя паняцці ў блогера, бывае, пераварочваюцца не раз.

Мікалай Чаргінец пісаў, што, прыняўшы Новікава спачатку сабе падручным у палітычнай кар’еры, а потым ужо і ў СПБ, дзе Чаргінец старшыня, – даводзілася неаднойчы адклікаць Новікава ўбок і прасіць не хваліць сябе настолькі ялейна. Бо ў Чаргінца, як у выбітнага творцы, ёсць пачуццё меры і раўнавагі. Новікаў жа, чалавек эпелептоіднага складу характару, разумее адно “чорнае—белае”. Прычым белае атаясамліваецца з “сябар мой” ці “прыяцель”, а чорнае – з “вораг”, не менш. Такі Новікаў.

Не думаю, што Бахарэвіч падасць некалі “Алесю” руку за яго старанныя дыфірамбы. Бо Альгерд – яскрава выяўлены беларускі нацыяналіст, які за гэта фундуецца з Захаду. Новікаў жа – рускамоўны тыпаж і ненавіснік беларушчыны як такой, хоць і паталагічна ненавідзіць заадно і Расію і Пуціна.

Гэтая дзівосная метамарфоза ўказвае роўна на тое, што ненавідзіць Новікаў усіх, апрача сяброў. А сяброў у яго – няма. Апошні “сябар”, паэт Грышкавец – уцёк з сайта Новікава роўна тады, калі Чаргінец праз суд пачаў караць “Алеся” за яго нахабны паклёп. Грышкавец вядомы сваёй баязлівасцю і пачуццём самазахавання, у адрозненне ад Новікава, які з адчаю гатовы “за ідэю” загінуць праз галадоўку. Зрэшты, і галадоўка аказалася фарсам і паказухаю.
Ідэя насамрэч новікаўская такая: усе казлы і сволачы, акрамя мяне, “Алеся”.

Дык вось Бахарэвіч якраз даволі таленавіты празаік, калі параўноўваць яго з нічшчымнымі творамі Гапеева, графамана, або з тым жа Новікавым – прымітыўная канцылярская мова якога не павінна дзівіць: ён усё жыццё працаваў у сховішчах КДБ.

Аднак бяда Бахарэвіча ў тым, што ідэя яго твораў – пустата: або аблаяць усіх беларусаў гадамі, або пахваліць рыхлую “Эўропу”, што насамрэч коціцца ў тартарары і хутка страціць не толькі адвечную хрысціянскую ідэю сваю, а і матэрыяльныя целы: нараджальнасць значна меншая за смяротнасць, і неўзабаве белае карэннае насельніцтва заменіцца там неграмі ды арабамі. Але на век Бахарэвіча хопіць, таму ён смела прапагандуе і навязвае нам чужасныя еўрапейскія каштоўнасці рыхлага гуманізму.

Гуманізм жа заснаваны або на грамадскіх законах, пісаных немаведама кім і як, або на сумленні, якое, паводле генія сусветнай літаратуры Дастаеўскага, без Бога заўсёды заблытаецца. Што і паказаў не Бахарэвіч нават, а куды больш таленавіты яснапаляснкі старац Талстой. Ён хацеў па сумленні ды розуму – а выйшла кепска, трагічна, бо і ён сам і жонка пры канцы жыцця, лічы, з’ехалі з глузду.

Зрэшты, Новікаву, блогеру (не барду), на гэта глыбока начхаць. Ён наогул ні ў што не верыць, апроч дарвінаўскага адбору, і нікуды не імкнецца, акрамя вечнай смерці – бо што яшчэ можа чакаць атэіст?

Новікаў проста перабывае нудлівы час на зямлі, збіраючы ўсе магчымыя скандалы белліту і гэтым мацуючы свой статус неўтаймоўнага праўдасека. Праўдасек, праўда, аказаўся на паверку паклёпнікам. Што паказалі дзяржаўныя суды, якія гарапашны блогер усе прайграў Чаргінцу.



LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:09 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№31


.....................................................


Яйка ці курыца, творца ці рэчаіснасць?


Паспрабуем паразважаць над вершам Віктара Шніпа, змешчанага ў №23 тыднёвіка “ЛіМ” (2019).

***
Даўно памерлы свет яшчэ жыве
У пыле тэатральным і парфуме.
І, як бялее шэрань на траве,
На галаве парык, набыты ў ЦУМе,
Бялее ў маладзенькага акцёра.
І сцэна, нібы плаха, на якой
Яшчэ лілася кроў людская ўчора,
Цяпер паліта з чайніка вадой,
Каб пыл не залятаў у святлацені,
Дзе ажывае час, што сплыў даўно.
І, як віно, ты п’еш кампот на сцэне,
Каб піць пасля сапраўднае віно.


Мяне прывабілі два неардынарныя радкі, што закругляюць твор. Верш трэба ўмець закругліць, завяршыць, зашыць, звязаўшы ў сэнс усе папярэднія метафары. Мала хто гэтым майстэрствам валодае. Не валодае ў цэлым і Шніп.  Аднак тут у яго атрымалася някепска, даволі вытанчана і дасціпна.
Толькі ці праўда гэта, так ужо стоадсоткава?

Шніп сцвярджае гэтымі радкамі, што на сцэне разыгрываецца мадэль жыцця і, нечаму абучыўшыся, мы пойдзем потым іграць сапраўдныя ролі.
І адначасова пераконвае паэт у першым жа радку, што свет, які ўжо памёр, свет сапраўдны, цяпер люструецца праз аўтара і акцёраў на сцэне. Дык што ж першаснае – выдумка ці рэальнасць, паводле Шніпа не зразумела.

З першых радкоў вынікае, што адбыліся нейкія дакументальныя, рэальныя падзеі – і творцы іх перанеслі на сцэну і падоўжылі гэтым самым жыццё рэчаіснае.
З апошняга ж радка – выходзіць супрацьлеглае: тут нейкія ролевыя гульні, прыдумка, а ўжо потым мы пойдзем жыць па-сапраўднаму.
Насамрэч слушна і тое і гэтае. Першаснае яйка ці курыца, выдумка ці жыццё, ідэя ці рэальнасць?

Калі ўжо глядзець строга – то Сусвет, Космас, створаны праектам Вялікага Архітэктара, Бога, што і навука цяпер разумее амаль адназначна. Гэта толькі савецкія “мудрацы” нас пераконвалі ў тым, што атамы стварылі чалавека. Ідэя першасная. Без строгага плану зборка бялкоў і клеткі немагчымая.
Тым не менш, хоць Сусвет створаны ідэяй Усявышняга, аднак не нашымі зубамі тое кусаць. Чалавек напачатку, несумненна, набіраецца жыццёвага вопыту, драматургічнага, літаратурнага майстэрства, а ўжо потым падключае выдумку – і піша драму, камедыю.

Матэрыяльнае для чалавека ёсць першасным, дакладней не матэрыяльнае, а рэальнае, якое складаецца з руху душэўнага і духоўнага ў чалавецтве і з руху матэрыі, як круці. Гэта сімбіёз, дзе адно неадлучнае ад другога.
Тым не менш – спачатку вопыт, потым тварэнне.

Аднак і тут не ўсё нагэтулькі проста: вядомыя выпадкі, калі чалавек пасля ўдару маланкі, або пасля комы, або яшчэ пад якім стрэсам – пачынаў гаварыць складна і ладна на мове, якую раней не ведаў зусім. Мала таго, і не мог яе ведаць, бо ў некаторых выпадках – тое былі ўжо мёртвыя мовы народаў, што зніклі. Вось так. І тут ужо ніякай матэрыяй, вопытам не патлумачыш. У мозгу адчыняецца “непрадугледжаны” канал у духоўны свет, дзе ўсе мовы ёсць і ўсе падзеі даўно адбыліся, у Вечнасць.

Адсюль, дарэчы, і прароцтвы, і празорствы – людзі бачаць падзеі, якія ад іх скрыты ці то часам, ці то будучыняй, ці то адлегласцямі. Зноў духоўнае выпінае наперад.
І ўсё-ткі Шніп мае рацыю – няма адназначнага “сказу пра тое, як пішацца драма”. Тчэцца на вопыце яна – несумненна, але і цалкам бываюць героі – выдуманымі. І праўда таксама тое, што драма на сцэне – адно, а ў жыцці баліць і смяецца нам ад таго ж, бывае, мацней. А бывае слабей, бо ёсць людзі, у каго вельмі жывая фантазія і дужа вострая імпатыя: чужое і выдуманае геніем ён можа ўспрымаць мацней за сваё рэальнае.
LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:08 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№30


.........................................................


Чэзлае лісце, весняя траўка


Паглядзеў я, спадарства, нумары 151 і 152 “Літаратурнай Беларусі” на прадмет паэзіі. Звычайна ў любым падобным нашым выданні ўжо чаго-чаго, а паэзіі заваліся. Дык не. Па шчырасці, з двух гэтых нумароў няма за што зачапіцца. Ёсць толькі творы пажылога паэта савецкіх часоў Васіля Зуёнка. Чалавеку 84 гады. Ну неяк неэтычна браць і крытыкаваць яго “новыя вершы”, як прадстаўлена ў анонсе нумара 151 на першай сторонцы.

Дарэчы ў гэтым жа анонсе задэкларавана на старонцы 10  крытыка новых беларускіх кніг. А на старонцы 11 – крытычны разбор Леанідам Галубовічам 99-га нумара “Дзеяслова”.

І што мы бачым, па вялікім рахунку? Старонку 10 займае з развагамі Наста Грышчук, былая (ці існая?) супрацоўніца “ЛіМа”, якая гадамі абслугоўвала чыноўнікаў холдынгу “Звязда”. Як ёй верыць, калі галоўрэд “Мастацкай літаратуры” Шніп у сваіх нататках абмовіўся: Наста ходзіць да нас дадому на чай? То бок абслугоўвае эліту па два бакі барыкад, то ў дзяраўных, то ў незалежных выданнях.

Леанід Галубовіч, што аглядае на старонцы 11 тэксты 99-га нумара “Дзеяслова”, з’яўляецца супрацоўнікам якраз “Дзеяслова”. Скажыце, ён што, будзе дзеля начальніка свайго Пятровіча пісаць кшталту: кепскія творы, не чытайце іх, як і беларускую літаратуру наогул?
Урывак тыповы:

“Паэт старэйшага пакалення
Віктар Ярац (адзін з тых, хто
поплеч з Алесем Разанавым
змагаўся за беларускамоўнае вы-
кладанне на філфаку БДУ напры-
канцы 1960-х) прапануе чытачам
паэму «Зіма без мамы», якая
складаецца з паасобных вершаў
заяўленай тэматыкі. Вершы эле-
гічныя і рацыянальныя, аднак
жывыя; аўтар спрабуе паўторна
прайсці сцежкамі мацярынскага
і ўласнага родавага лёсу”.

Такім чынам, у самага знанага беларускага крытыка Галубовіча ў незалежніцкім “Дзеяслове” на парадак менш свабоды, чым у дзяржаўным “ЛіМе” калісьці. Тады як павінна быць наадварот. Чаму?

А таму што на Захадзе, адкуль сілкуецца духоўна і фінансава “Дзеяслоў”, нашмат менш свабоды (насамрэч), чым у “недэмакратычнай” Беларусі. Там скажы адно слова “не так” – і пад суд, чалавек аблытаны законамі, якія ўтвараюць масоны. У нас жа, праваслаўных, заведзена ўсё вырашаць палюбоўна. Ну многія ведаюць лагодны ліст Мікалая Чаргінца да Глеба Ганчарова, які мацюкаўся на генерала ў фэйсбуку. Чаргінец жа не рынуўся запраторыць чалавека пасля інсульту за краты, а спрабаваў ціхмяна пераканаць, што блогер Новікаў таго ачмурыў.

Даю скрыны з “ЛітБеларусі”:







..............................................................................


Чаму ў нас так, дарэчы? Пытаю каторы раз.
А таму, што літаратура не запатрабавана. Маладыя сюды не рушаць, бо ў кожным нумары будзе Арлоў, Рублеўская, Някляевў, Дранько-Майсюк – як ужо я казаў, прадстаўнікі паэзіі і прозы 80-х гадоў мінулага тысячагоддзя плюс Хадановіч, гуру постмадэрнізму нулявых.

Гэта бяда? А можа, наўсперач, добра? Можа, такім чынам прырода перараджае нашу літаратуру? Нязведаныя пуцявіны Гасподнія. А што, калі пад гэтым чэзлым лісцем 20—40 гадовай даўнасці ўжо прабіваецца свежая весняя траўка?
.............................................................................


Открытое письмо Николая Чергинца Глебу Гончарову


LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:08 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Михаил Южик,
«Евгения МЕДВЕДЕВА: лед ее жизни» (часть книги)



=== Сейчас же скажем, что слово «родина» для русского человека пустым не было никогда. И современный космополитизм, в том числе особенный космополитизм именно фигурного катания не отменил по факту того, что в олимпийский год пострадали почти все спортсмены сборной России вместе со своими близкими. Именно за то, что русские. А Медведева явилась как бы средоточием конфликта так называемого «цивилизованного» мира с ненавидимой им почему-то Россией. Так же и бывает всегда: много людей проявили себя в Гражданскую войну, но народным героем и легендой, и даже анекдотом стал Василий Чапаев. Тысячи людей слагали стихи вопреки удушающей советской системе – но много ярче других был Владимир Высоцкий, в полной мере голос народа. Всем известна героическая «красная машина» СССР, сборная по хоккею. Но во главе этой легенды – «легенда №17», трагический Валерий Харламов. Так и во время лживой, убивающей судьбы олимпиады в Корее – нечестивость людей особенно вопиюще проявилась по отношению к самой чистой русской спортсменке – к Жене Медведевой. ===
LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:07 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№29


......................


Паэт, з вайною народжаны


У тым жа нумары 17 тыднёвіка “ЛіМ” (2019), акрамя вершаў Алеся Дуброўскага-Сарочанкава, якія мы разглядалі, ёсць і падборка Міколы Маляўкі, паэта, што нарадзіўся ў годзе 1941-м. А месца – вёска Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці.

Як разумею я, то вёска гэтая разам з Міколам Маляўкам падпала пад фашысцкую акупацыю. І ўсё дзяцінства паэта было авеяна вайною, як ні круці. І людзі, творцы таго пакалення маюць несумненны духоўны стрыжань. Як правіла. Бо раслі не ў малочных рэках з кісельнымі берагамі.
Зважаючы на вершы спадара Маляўкі, якія ўжо разглядаліся ў нашай рубрыцы, гэта паэт досыць высокага пафасу і літаратурнага майстэрства. Дый пачуцці апісвае жывыя, не надуманыя і не з пальца высмактаныя, як некаторыя сучасныя творцы.

Другая справа, што дзесяцігоддзямі жывучы ў Мінску, Мікола Маляўка ўсё больш звяртаецца да прыроды вясковай, туды, дзе і нараджалася яго паэтычнае светабачанне. Ён, як і многія-многія паэты з вёскі, рэдактары тоўстых часопісаў, так і не здолеў ні распазнаць сучаснасць трэцяга тысячагоддзя, ні паэтызаваць Мінск. Думаю, няўжо ж у нашай сталіцы няма прыгожага і лірычнага?
Аднак факт.

Тым не менш, акрамя пантэістычных (так асмелюся назваць) вершаў аб вясковай прыродзе, дзе яна амаль атаясамліваецца з Богам, у гэтай падборцы Маляўкі ёсць многа філасофскіх і скрушных вершаў. Паэт азірае шлях, падводзіць пэўныя рахункі. Хто хоча пачытаць тое балючае, але і глыбокае – глядзіце даступны ў Сеціве “ЛіМ”.
Я ж прадстаўлю больш лірычныя і светлыя два вершы паэта, якія – сімвалічна? – закругляюць сабой падборку.

Начная ластавачка

Загучаў на лавачцы
Голас уначы:
«Шчабятала ластавачка,
З мора летучы...»
Для вясной заручаных
Вырай — не мяжа:
Голасам агучаны
Сэрца і душа.
Скончылася снежная
Доўгая зіма.
Як жа ёй не цешыцца?
Змоўкла нездарма.
Чуе тут, на лавачцы:
«Я цябе люблю».
Прыляцела ластавачка
На сваю зямлю.


* * *
Цікавы ён,
З прыродай дыялог,
Абноўлены жыццём і часу бегам:
З блакітным ветрам, з ліўнямі і снегам,
З крынічкай лугавою каля ног,
З жытнёвым шэптам палявых дарог,
З рачною хваляй і пушчанскім рэхам…
Вось так і доўжыш дыялог:
Не спехам,
А кожны дзень —
З усім, што Бог збярог.
Паэзія і музыка жывая
І ў цішыні начной гучыць, бывае.
Прыроды мову лёгка зразумець
І ўцешна летам і зімою слухаць,
Калі душа не ўспела ачарсцвець,
Калі мядзведзь не наступіў на вуха.


Пра якасці паэзіі спадара Маляўкі і пра дасканалае веданне народнай мовы я ўжо казаў. Звярну ўвагу цяпер на пэўную дызгармонію. Яна вылучана тлустым. Гэта пераважна рыторыка, або проза ў вершы. Я б так сказаў. І гэта выбіваецца і крыху парушае ў цэлым выдатныя творы. Бо ўсё-ткі:

"Калі душа не ўспела ачарсцвець,
Калі мядзведзь не наступіў на вуха."

Ёсць суцэльнымі літаратурнымі штампамі, быццам аднекуль узятымі, як кубікі для пабудовы твора. Ну і слова “ўспела” рускае замест “паспела” беларускага. І яшчэ ў адным вершы я заўважыў “капельніца” рускае замест беларускага “кропельніца”.

Гэта, дарэчы, пытанне больш да рэдактараў. Паэт, празаік, і аўтар “ЛіМаразма”  ў тым ліку, жывучы ў татальнай рускамоўнай прасторы – міжволі робяць такія памылкі. Мова дзяцінства для Маляўкі – далёка. Мова сучаснасці – у вушах па 16 гадзін у суткі. Нічога страшнага для паэта. А рэдактары – галавацяпы і партачы. Прабачце за рэзкасць.

..........................................................................


..................................................................................


Міхась Южык, "Лесвіца", раман
LinkLeave a comment

Булат Окуджава. Поэтика творчества Ч_11 [May. 25th, 2024|02:07 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Link1 comment|Leave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:07 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]



* * *
Слышал, что будто галактики, наша
и Андромеды петля,
станут сливаться, единою ставши,
свет во Вселенной даря.

Видимо, все, что в пути происходит,
волей ведомо небес:
солнце меж зорями весело бродит,
поле под солнцем и лес.

Два человека в извечном вращенье
вот уж сцепили пути,
хоть и годами кружат в отдаленье,
с круга не смогут сойти.

Слышал, что будто все звезды Вселенной
некогда канут во тьму,
не погасить лишь любви сокровенной,
Вечности в горнем дыму.
Link1 comment|Leave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:06 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№28




У чаканні Другога Прышэсця


«И духом уст Своих убьет нечестивого. И будет препоясанием чресл Его правда, и препоясанием бедр Его – истина» (Ис. 11:4, 5). Это ясно сказал Павел об антихристе, которого «Господь Иисус убьет духом уст Своих и истребит явлением пришествия Своего» (2Фес.2:8), причем не будет иметь нужды ни в оружии, ни в военных снарядах: достаточно только явиться свету, чтобы исчезла тьма. Желаешь ли ты знать, каким образом Он поразит? Подобно тому, как Он увидел готовившихся схватить Его и сказал: «кого ищете?» И они тотчас «отступили назад и пали на землю» (Ин.18:4, 6). «Поразит землю, и духом уст Своих», – как сказано об Отце: «Словом Господним небеса утверждены, и Духом уст Его вся сила их» (Пс.32:6).
https://azbyka.ru/otechnik/Ioann_Zlatoust/tolkovanie-na-proroka-isajju/11

Апошні альманах “Верасень”, даступны на сайце “Камунікат”, датаваны годам 2017-м, і нумар гэты – 17. Я ўжо быў падумаў, што практыкі са “словам маладых” закончыліся беспаспяхова і прырода прыбрала гэты часопіс у сваю Лету. Аж не! Прачытаў у Сеціве, што выйшаў ужо і 20-ы нумар.

Чаму я так іранічна і нават з сарказмам кажу? А тое ведае сталы чытач “ЛіМаразма”, дзе я падрабязна разбіраў некалькі нумароў гэтага маладзёжнага часопіса. І паказваў і даказваў, што 90 адсоткаў тэкстаў не тое, што не прыўносяць нічога ў Літаратуру і Паэзію, а наўпрост шкодзяць высокаму слову.
Сталася так чаму? Ну ўжо надакучыла паўтарацца. Гэта трэба было нарадзіць іншых дзяцей, ад іншых, не савецкіх, не атэістычных бацькоў – і выхаваць іх у Праваслаўі. Толькі тады можна на нешта разлічваць.

Прынамсі ўся паэзія 19-га стагоддзя Расіі, дзе тварылі менавіта такія, праваслаўныя, людзі – сваімі высокімі ўзорамі пацвярджае маю выснову. Гэта найперш Жукоўскі, Цютчаў, Пушкін, Лермантаў, Палонскі, Фет – ну далёка ж не атэісты і не цяперашнія язычнікі-гуманісты.

А ўсё, што пайшло за імі, улучаючы нават ранняга Пастарнака, ужо ёсць бязбожнасць, хаос, дысгармонія, раздрай і смерць. Маякоўскі, Ясенін, Цвятаева – скончылі неяк сурова. Меражкоўскі з Гіпіус, жонкай, – прапаведнікі дабра і зла ў Богу, то бок прыраўнялі да Ўсявышняга яго заклятага ворага.

Тамы гэтай з дазволу сказаць паэзіі пыляцца ў мяне дома – і гадамі брыдка іх узяць пагартаць. Бо яны вестуны і дзеячы першай у гісторыі чалавецтва багаборчай атэістычнай дзяржавы СССР. Якая ікаецца нам і па сёння.
Разгледзім тэкст Алены Быкавай з Магілёва ў №17 “Верасня”:



***
Iлюзiя не падман, толькi паверхня,
толькi парасткi ўвесну,
толькi гук у адбiтку рэха,
толькi солi крупiнкi ў снезе,
след ботаў у па жухлай траве
i нiчога болей.
За кладваць сэнс у бессэнсоўнае —
гэта значыць адчуць сябе Богам,
гэта значыць сярод начы
шэрым коткам на даць кiдкi колер,
заранку зрабiць гарачай, як полымя,
над якiм трымаеш больш за хвiлiну далонь.
Нiхто не ведае, цi магчыма гэта:
надаваць бессэнсоўнаму сэнс i не быць
здраднiкам, катам, паэтам.
Нiхто сапраўды не адкажа шчыра,
цi гэты Левiяфан цябе не зжарэ.


Тут няма ніводнага з трох неабходных складнікаў паэзіі (жывыя пачуцці, дасканалая паэтычная мова, высокі пафас). Таму адразу засведчым – тэкст не паэзія.
Не паэзія. А тады што?
Проста бяскрыўдная лухта?
Не.

Гэта нешта такое, што ўпарта рыхтуе прыход таго, каго Гасподзь у Другім Прышэсці “заб’е духам вуснаў сваіх”. Гэты момант я прывёў у эпіграфе біблейскай цытатай з невялікімі каментарыямі.

На жаль, спадары, гэта не жарты і не вар’яцтва Южыка. Звар’яцела сама паэзія сучаснасці, яна стала дысгармоніяй, а не гармоніяй Слова.
Што такое Слова, і што такое па вялікім рахунку Паэт, і яго значэнне ў нашым недасканалым свеце – тут каторы раз не залішне будзе прывесці словы Пушкіна:

ПРОРОК

Духовной жаждою томим,
В пустыне мрачной я влачился, —
И шестикрылый серафим
На перепутье мне явился.

Перстами легкими как сон
Моих зениц коснулся он.
Отверзлись вещие зеницы,
Как у испуганной орлицы.

Моих ушей коснулся он, —
И их наполнил шум и звон:
И внял я неба содроганье,
И горний ангелов полет,

И гад морских подводный ход,
И дольней лозы прозябанье.
И он к устам моим приник,
И вырвал грешный мой язык,

И празднословный и лукавый,
И жало мудрыя змеи
В уста замершие мои
Вложил десницею кровавой.

И он мне грудь рассек мечом,
И сердце трепетное вынул,
И угль, пылающий огнем,
Во грудь отверстую водвинул.

Как труп в пустыне я лежал,
И Бога глас ко мне воззвал:
«Восстань, пророк, и виждь, и внемли,
Исполнись волею Моей,
И, обходя моря и земли,
Глаголом жги сердца людей».


Пушкін быў паэтам-прарокам, і пісаў пра сябе найперш. І ён стварыў вялікі рускі народ у пэўнай ступені праз Слова.
І атрымалася тое як? Бог “И вырвал грешный мой язык, И празднословный и лукавый…”, і тады замест пустаслоўя паліліся ў вуснаў Пушкіна крынічныя воды.
Язык жа Алены Быкавай менавіта “И празднословный и лукавый” – з усімі наступствамі для творцы і чытача. Шкода і сваёй свядомасці, бо немаведама што ў мозгу варушыцца, і чытачам, калі такія ёсць у часопіса “Верасень”. Дзякаваць Богу – пэўна няшмат іх.

Верш Быкавай – катастрофа ва ўсіх параметрах: у духоўным, у душэўна-эмацыйным, у лагічным, у праве на прыгажосць, літаральна ва ўсім… Гэта несумненная анты-паэзія, якую навязаў нам Захад у чаканні і падрыхтоўцы прыходу антыхрыста.
Лк.17:1. “Сказал также: Иисус ученикам: невозможно не придти соблазнам, но горе тому, через кого они приходят”.

Сапраўды, лепш ужо наогул маўчаць, чым вывяргаць з рота тое, што вывяргаюць 90 адсоткаў беларускіх сучасных творцаў. Гапееў, блогер Новікаў-рускамоўны, Бахарэвіч, Марціновіч-рускамоўны, імя ім легіён, пашкоджаных духам. І ўсё напорыстыя, нахрапістыя ды злыя сейбіты свайго махровага матэрыялізму, закліканага пагубіць улюбёнае ў гуманізм чалавецтва.
.......................................................................................................................



Link2 comments|Leave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:05 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№27


....................................................


Заслона ад бесталачы


У тыднёвіку “ЛіМ” №18 (2019) я знайшоў новае для сябе імя паэта. Зацікавіўся менавіта не вершамі, а тым, што Дзмітрый Рубін яшчэ не быў, здаецца, у нашай рубрыцы разабраны. Можа, дарэчы, і памыляюся, бо надта вялікі аб’ём ахоплены “ЛіМаразмам”.
Глядзім тэксты гэтага творцы ў раздзеле “паэзія”:

Дзмітрый РУБІН

***
Іранічна
Крычаць
З разарваным горлам
Гукі дзеляцца
Ствараюць самую жывую
Музыку
Руйнуюць
Апошнія сцены
Чужога свету
Затыкай пальцамі
Прабітыя дзіркі
Накрывай выразаную магілу
Рота
Дзьмі
Я не ўтрымаюся і
Пацалую


***
Лісты бярозы павінны былі
Ісці вайной на асіну
Лісты асіны павінны былі
Ісці вайной на бярозу
Але і тыя і тыя
Ляжаць дываном
Ля свайго дому


***
Эвалюцыя завершана
Я выйшаў на сушу
Толькі вярнуцца назад
Ужо немагчыма
Плаўнікі слабыя
Цела цяжкое
А яшчэ гэтыя дробныя
Тыкаюць палкай у вочы
У іх ужо ёсць палка
А я толькі выйшаў на сушу
Але вось адпачну і стану
Такім як яны чалавечным


Асноўныя складнікі паэзіі, на мой дасведчаны погляд, такія:

1. Жывыя пачуцці
2. Дасканалая форма і паэтычная мова
3. Высокі пафас

Калі памятаеце, учора я глядзеў вершы спадарыні Асіпцовай і адзначыў, што пачуцці ў выхаванкі гуманітарнага ліцэя жывыя, сапраўдныя. Але форма дрэнь, аніякая. Пафасу высокага таксама не выявілася.
То бок там прысутнічаў хаця б адзін з неабходных складнікаў, каб тэкст называўся паэзіяй.
У прыведзеных творах Рубіна не празірнула ніводнай з трох катэгорый.

1. Пачуцці штучныя, не чалавечыя, нейкага робата, да яшчэ аздобленыя безгустоўным какецтвам.
2. Форма – недасканалая, разбэрсаная, хаатычная.
3. Пафасу няма зусім. Ні да чаго высокага і светлага не заклікае нас так званы паэт.

Вынік – пустата. І няма аб чым размаўляць нават. Самыя жудасныя месцы я вылучыў чорным.
Аднак скажу ўвогуле. У вершах Рубіна зноў прасочваецца зараза заходняга свету, дзе чалавецтва страціла духоўныя арыенціры. Таму моладзі, якая пагарджае арыенцірамі рускімі, беларускімі, праваслаўнымі – ну няма за што зачапіцца, няма куды паставіць “рычаг”, каб павярнуць шар зямны. Ад таго і “выразаная магіла рота” – у маладога, як па фота, чалавека! Ён ужо змоладу не імкнецца нават да цудоўнага і прыгожага, а рэзка, са стромы ў ваду, бярэцца разбураць сусвет паэтычнага беларускага слова.

Чаму беларуская савецкая паэзія вышэйшая за цяперашнюю? Таму што там была яшчэ не дарэшты выкаранена Традыцыя хрысціянская вёскі. Яе спустошылі камуністы, але не да канца. У людзях прысутнічаў які-ніякі стрыжань духоўны, які не ёсць эфемерным нечым і зманлівым. А ёсць рэальным апірышчам жыцця чалавечага. Няма ў душы яго, тысячагадовага, што цягнецца ніццю ад продкаў, то чалавек пачынае распадацца духоўна. Спачатку імкнецца да забаў і слодычаў, а потым яны надакучваюць сваёй пустатою – і застаёмся ні з чым.
Няма пра што пісаць. Бо сутнасці ў душы няма. Застаецца – выпендрывацца з формаю, і гэтыя практыкі літаральна запаланілі “Дзеяслоў”, “Верасень”, “Літаратурную Беларусь” і ўжо перакінуліся метастазамі на дзяржаўныя выданні.

Зноў жа – дарвінаўская эвалюцыя прысутнічае ў Рубіна, а гэта гаворыць пра паселеныя ў яго душу фальшывыя канструкцыі, што мы нібыта выйшлі з акіяна, з рыб, з амёб, сталі спачатку малпаю, потым неандэртальцам з дубінаю, а потым – ужо і з дазволу сказаць чалавекам. Тады як на гэта няма ніводнага навуковага факта, не знойдзена ніводнага пераходнага віду, то бок віды амаль не зыначваліся з часу, як іх стварыў Бог. Толькі знікалі цалкам, але не перараджаліся з камара ў чалавека.

І вось з такім псеўданавуковым трызненнем, без стрыжня ў душы – ідуць маладыя творцы ў Сусвет: каб яго разбураць.
Прабачце, але не паставіць вам заслону я не магу.



ЯШЧЭ:

"Човен на Млечным Шляху", Міхась Южык (філасофія)





Прасцяг кішэнных зацемак

LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:04 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№26




Наменклатура куражыцца


Я ўчора паказаў, спадары, як сфармавалася ў нулявыя гады і замкнулася само на сабе ядро беларускай літаратурнай эліты ў часопісе “Дзеяслоў”.
Сёння адкрыю вам, як тое самае адбылося ў другім “флагмане” айчыннай літаратуры – “Полымі”.
Але напачатку слухаем галоўную рэдактарку Мальчэўскую:



............................................................................................................

Жанчына заахвочвае нас “незвычайнасцю” нумара. Тады як насамрэч мы бачым усё тыя ж імёны 70-80-х гадоў мінулага тысячагоддзя:




Такім чынам, нас падманулі. Гэта ёсць зноў жа абслугоўваннем уладных элітаў беларускай            літаратуры. Але наменклатура бывае розная: адна справа Галубовіч – іншая Марціновіч-старэйшы. Або Глобус, сын забытага беларускага пісьменніка, і Мікола Мятліцкі – які, будучы галоўрэдам, надрукаваў тры знакавыя раманы Міхася Южыка, па якіх гісторыкі будуць вывучаць Беларусь часу стыку тысячагоддзяў. Згадзіцеся, унёсак у беларускую літаратуру Галубовіча і Мятліцкага – прынцыпова адрозны: яны стваральнікі, іншыя некаторыя – разбуральнікі і самахвальныя гарлахвацкія.

Тым не менш, паказаў я вам па факце – “сучасная” літаратура прадстаўлена ў “Полымі” № 11 2018 г. імёнамі 80-х гадоў мінулага тысячагоддзя. Таму што ядро секты замкнулася само на сабе – новых гуру не паяўляецца, а гэта яўная прыкмета выраджэння секты. Маладыя не могуць дый не імкнуцца спаборнічаць са старцамі – бо не бачаць перспектыў у нацыянальнай літаратуры ніякіх.

Галоўны рэдактар “Мастацкай літаратуры” Віця Шніп – працягвае з года ў год карыстаць “Полымя” для заробку грошай сумнеўнымі тэкстамі:



..................................................................................................................................................................

Грошы не пахнуць таму што. Пішы, што хочаш, пакуль ты начальнік “Мастацкай літаратуры”. А суд гісторыі? Які доўжыцца ўжо наўпрост зараз, а не калі-небудзь, прама ў “ЛіМаразме”? Ну, каб палохацца гэтакага суду – трэба верыць у вечнае жыццё мінімум. Калі ж асноўны прынцып савецкі – “жыць як набяжыць”, або іншы, сусветны – “пасля мяне хоць патоп”, то навошта высільвацца з нейкай мараллю? “Бяры ад жыцця ўсё, пакуль на пасадзе” – сказаў адзін наменклатуршчык белліту другому. Імёны не называю, хоць знаю.

Літаратуры беларускай капец? Не ведаю. На ўсё Божая воля. Я толькі канстатую факты як аналітык – развіцця няма, балота ўжо смярдзіць з 2010 года так, што душу займае гэты смурод.
Нумар гэты “Полымя” паводле Мальчэўскай, дарэчы, пра сеціратуру, але галоўныя інтэрнэт-праекты новага веку: адыёзны сайт “Літкрытыка” і рубрыка “ЛіМаразм” – перакананы, што не згаданы ў “нумары пра сеціратуру” ні слоўцам, ні нават паўслоўцам. Вось гэта па-нашаму: шчыра, праўдзіва, наросхрыст, з душэўным размахам.


.......................................................................................


Яшчэ чытаць ЦІКАВАЕ:


Link1 comment|Leave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:02 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№25




Па законах звужанай секты


Беларуская літаратура праз сваю сціснутасць да мінімальнага кола носьбітаў – недзе на мяжы тысячагоддзяў канчаткова замкнулася ў секту. Прыкладна так зорка робіцца чорнай дзіркаю, калі матэрыя ўваходзіць у калапс, падае сама на сябе і ўсё прымае, але нічога вонкі не выпускае. Кожная галактыка мае ў сяродку вялізную чорную дзірку. Так сталася з беларускай нацыяй, дзе культурніцкая эліта не ўзаемадзейнічае з народам.
Глядзім змест часопіса “Дзеяслоў” №97, мінулагодні, снежаньскі:


.........................................................................................................


Бачна, што амаль усю прастору паэзіі займаюць гуру беларускай пісьменнасці. Галубовіч, Някляеў, Аксак – гэтыя імёны былі адкрытыя ў глухі савецкі час, у 80-я ужо выходзілі дзяржаўныя кніжкі ў Някляева, Галубовіча. Затым гэтыя пісьменнікі вялі прагрэсіўны часопіс “Крыніца”, дзе і спраўдзіліся як гуру нацыянальнага пісьменства. Вакол іх круцілася жыццё, бегалі розныя прасіцелі з рукапісамі. Яны вырашалі лёс літаратараў, а Някляеў затым – замахнуўся і вырашаць лёс беларускай дзяржаўнасці, пакуль яго не турнулі з Радзімы, турмой напалохаўшы. Але неўгамонны палітык вярнуўся і заняўся зноў барацьбою за незалежнасць.

Галубовіч жа працаваў у “ЛіМе” затым, у аддзеле крытыкі, і скарыстаў гэтае месца для развіцця беларускай літаратуры напраўду, вёў самы доўгі і выбітны друкаваны крытычны праект у гісторыі Беларусі. Каля 10 гадоў ён не займаўся абслугоўваннем эліты і розных гуру (хоць даводзілася пісаць і пра іх), але адкрываў новыя імёны і іх курыраваў, даючы пуцёўку ў светлую будучыню. Якая, зрэшты, аказалася сектанцкай літаратурай без чытача. Ды Галубовіч у гэтым не вінаваты.

Апошнім гуру, перш чым канчаткова сфармавалася ядро секты, стаўся выкладчык філфака Андрэй Хадановіч, які папулярызаваў сваю творчасць праз сваіх студэнтаў і асабліва студэнтак, што мусілі глядзець настаўніку ў рот.
Хадановіч па-майстэрску рыфмаваў і дасціпна высмейваў былыя набыткі непаваротлівай савецкая беларуская літаратуры. На гэтым і падняўся праз часопісы “АРХЭ”, “Дзеяслоў”. Тое былі нулявыя гады. І прамінула з таго часу амаль 20 гадоў – новых гуру няма, эліта поўнасцю замкнулася на сябе, паступова чаўрэючы.

Яшчэ ў змесце нумара ёсць знакавы гуру – Акудовіч, таксама падняўся на “Крыніцы” ў свой час, а затым праз радыёкабінку “Свабоды”, дзе гадоў 25 сядзіць Валянціна Аксак, жонка яшчэ аднаго гуру – Арлова.
То бок у гэтым нумары адзін толькі змест выявіў і высветліў нам ядро культурніцкай літаратурнай эліты. Часопіс, які ўзначальвае Барыс Пятровіч гадоў 17, займаецца пераважна абслугоўваннем эліты, гэта несумненная прыкмета сект.
Нагадаю, што секты могуць быць не абавязкова рэлігійнымі, а і псіхакультамі, і медыцынскімі культамі ды інш.

У раздзеле “Дэбют” убачыў маладую паэтку з Польшчы.

Асіпцова Яніна – паэтка. Скончыла Беларускі Гуманітарны ліцэй імя Якуба Коласа, цяпер – студэнтка Лодзінскага факультэта інфарматыкі. Нарадзілася ў 1997 годзе ў Магілёве. Жыве ў Лодзі (Польшча)

Тэкст:

* * *
Я спаліла ўсё, што мела
да цябе дачыненне.
Апроч думак – яны не гараць.
Уцякала, не азіралася, падала.
Толькі б далей, толькі б вытрымаць.
Насуперак сэнсу, замест нянавісці адчуваю пяшчоту.
Мы, як здзічэлыя яблыкі, салодкія,
ды не такія, як маем быць.
Мой унутраны голас чамусьці гаворыць табою.
Агучка такая сапраўдная, што вар’яцею паволі.
На закінутай выспе маёй цішыні
Я лаўлю тваё рэха
І прашу: гавары, гавары, гавары...
Усё заблытана проста, што падаецца, нібы
Адна душа падзелена для нас абоіх.
Я спаліла ўсё, бо попел балець не можа.
Сэрца не спаліш да стан у попелу.
Жыццё, як палеская багна:
Не ведаючы не пройдзеш,
Я правяду цябе ў самыя нетры
Наўпрост да крыніцы.
Мы разам будзем глядзець на неба
І слухаць, як спяваюць сініцы.
Ведаеш,
Мае за пясці па сёння пахнуць табою.
У куфэрку знаёмай Пандоры
Мы схавалі сваіх дэманаў назаўсёды.
Ты хацеў мяне болей,
Называў сваёю.
А я не хацела быць тваім «учора»,
Я хацела стаць тваім «сёння».


Гэты твор выявіў усе заганы заходняй паэзіі, дый наогул культуры Захаду, дзе абучаецца літаратарка. Спачатку ў Еўропе сканаў хрысціянскі дух, а затым і гармонія Слова боскага. Так бывае заўсёды – рыба гніе з галавы.

Што такое гэты верш Асіпцовай?
Ён несумненна перадае жывыя пачуцці. Бо што яшчэ можа хваляваць нармальную жанчыну ў 20 гадоў, як не каханне? Таму я паверыў.
Але ёсць пачуццё – а няма не тое, што мастацтва, якое прадугледжвае высокі пафас, а адсутнічае простае майстэрства версіфікатарства.
Гэта паток свядомасці. Мнагаслоўны, удушлівы, бесталковы.
Часта тут проста рыторыка – зусім без вобразнасці. Іншым разам вобразнасць ёсць, але заблытаная. Аўтарка пагражае правесці каханка ў нетры (у цемру то бок) і там яны будуць глядзець на нейкае неба.

Ёсць набор банальнасцяў кшталту “адна душа на дваіх”. І галоўнае, прыгнятае і прыгнятае аўтарка шматслоўнымі наваротамі. Усё гэта можна было сказаць светла, чыста, крынічна, карацей у чатыры разы – ды ў рыфму і рытм. І тады тое была б паэзія, верагодна.
Спадарыня Асіпцова, у любой краме, у чарзе, простыя цёткі выказваюцца значна больш ёміста, трапна, дасціпна, каларытна, чым вы. Паглядзіце, прашу, без псіхаў і аб’ектыўна на свой блытаны, няўклюдны “слог”, на мову, якая і блізка не паэтычная.

Раней Леанід Галубовіч і многія гуру, Шніп і Рублеўская прыкладам, хаця б заканчвалі літаратурныя інстытуты, дзе на ўзорах высокай рускай і сусветнай паэзіі іх абучылі мінімальнай ахайнасці. Цяпер і гэта адсутнічае. А прысутнічае закулісная валтузня, калі да рэдактараў падступаюцца ззаду, не з пераду, і ён прапіхвае рукапісы ў друк. Не заўсёды так, але, мяркую, не рэдка. А няма адбору – як выявіць якасць? Дый крытэрыі адбору страчаны, бо “Дзеяслоў” жа сілкуецца якраз з Захаду, які сам згніў духоўна даўно. І мусіць абслугоўваць гэты часопіс менавіта заходняе рыхлае і бязбожнае разуменне паэзіі.
У добры шлях, так бы мовіць.
LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:01 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№24


.................................................................................


Марныя пошукі


У №17 за 2019 год тыднёвіка “ЛіМ” прадстаўлены з вершамі

Алесь ДУБРОЎСКІ-
САРОЧАНКАЎ

***
Знайдзі Яго ўва ўсім,
пачуй Яго маўчанне
і ў снезе сваіх зім,
і ў попеле адчаю.

Знайдзі Яго, знайдзі,
і не ў анёльскім крыллі,
не ў небе, а ў жыцці.
Шлях да Яго адкрые

не светлы херувім,
а стомлены твой розум.
Убач Яго ўва ўсім,
убач Яго праз слёзы.

***
Дождж. І ўвесь пыл самоты
з кроплямі на асфальт.
Кінула шпаркім шротам
неба ў карнізаў сталь.

І абудзіўся горад
ад мітуслівага сну.
Вось ён — на шчасце ордар,
шанс на вясну.


Гэтага паэта я разглядаю не ўпершыню. Спадар Сарочанкаў, калі не памыляюся, навуковец-філолаг. І ў гэтым яго бяда як паэта. Навука засушыла радкі. А яшчэ Алесь – так пазначалася ў біяграфіі да адной кнігі – пакутліва шукае Бога, для чаго скончыў нейкі тэалагічны інстытут. З вялікай верагоднасцю магу сказаць, што такія “інстытуты” не з’яўляюцца праваслаўнымі, у лепшым выпадку гэта каталіцкія, а то і пратэстанцкія ўстановы. Дзе займаюцца тым, што не набліжаюць, а аддаляюць слухачоў ад ісціны, ад апостальскай веры, ад праваслаўя. То бок непасрэдна ад таго Бога, якога шукае Сарочанкаў.

Гэта відаць па ўсёй яго творчасці, хоць трэба прызнаць: па форме творы Алеся сталі больш ахайнымі, нават лепшымі, чым ранейшыя. Чалавек расце.
Але фальшывыя духоўныя канструкцыі, прышчэпленыя “інстытутам тэалогіі”, нікуды не дзеліся, іх з галавы не выб’еш так проста.
Адсюль тыя недарэчнасці, якія я зараз вам пакажу:

1. Сарочанкаў пачынае з першага ж радка некага заклікаць, ледзьве не загадваць некаму – “знайдзі”, “пачуй” Бога. Такое чытачы не вельмі любяць, каб іх навязліва панукалі.

2. Потым Сарочанкаў сцвярджае, што пачуць трэба нейкае “маўчанне” Бога. Тады як Біблія адчыняецца з таго, што адпачатку было Слова і Слова быў Бог. Аднак гэта так пераклалі, насамрэч у грэцкага “Логас” да 100 значэнняў. Тут, паводле прафесара багаслоўя Аляксея Осіпава, больш прыдатнае не “Слова”, а “Розум”. І гэты розум, паводле Сарочанкава, нібыта маўчыць, ніяк сябе не праяўляе. Або аўтар хацеў, каб Бог непасрэдна яму нешта сказаў, як апосталу Паўлу?

3. Такім чынам, знаходка пра “маўчанне” Бога – не лепшы варыянт для развіцця тэмы ў вершы.

4. І сапраўды так. Далей слухач “тэалагічнага інстытута” даводзіць нам, што Бог будзе “не ў анёльскім крыллі”, “не ў небе, а ў жыцці”. Атрымліваецца блытаніна. Бо анёлы якраз і набліжаныя да Бога, а чалавек пасля Грэхападзення – аддалены. І многа мы бачым праяў менавіта Бога ў жыцці, перапоўненага грахом і страсцямі? Пытанне складанае, рытарычнае, і развіваць яго зараз не будзем. Сцвердзім адно – паэт Сарочанкаў заблытаўся ў пабудовах свайго засушанага розуму.

5. І далей ён робіць галоўную памылку, вузлавую: ужо трэба, дзеля пошукаў Бога, пакінуць самога “светлага херувіма” і даверыцца, оба-на! – свайму “стомленаму розуму”. Што розум не лепшы памочнік у такіх пошуках – гаворыць лёс многіх разумнікаў, французскіх асветнікаў-атэістаў, напрыклад, або практычна атэіста Талстога. Гэты яснапалянскі геній літаратуры, на пачатку кар’еры добрапрыстойны праваслаўны чалавек, які напісаў самы праваслаўны раман у гісторыі чалавецтва – “Вайну і мір”, паступова стаў давярацца розуму і прыйшоў да таго, што Хрыстос – гэта проста маральны прапаведнік, ніякі не Бог.
Стаў перапісваць па-свойму Евангелле. У выніку пашкодзіў Талстой мільёны людзей, нават не выратавала і адлучэнне яго ад праваслаўя. Яго пропаведзі і цяпер доўжаць сваю заганную справу. Пры канцы жыцця Талстой нават не будыст, як Бунін, а даволі нахабны атэіст. "Люстэрка рускай рэвалюцыі" – як справядліва назваў яго Ленін.

У Другім вершы Сарочанкава пра дождж – шмат напышлівых і бесталковых метафар.

1. пыл самоты” – што гэта за звер, і як яго ўявіць? Надумана і бяздарна.

2.  “Кінула шпаркім шротам неба ў карнізаў сталь”, – а вось гэта якраз прагучала натуральна і трапна, што гаворыць пра няўроўнасць, пэўную разбэрсанасць вершаў Сарочанкава. То густа, то пуста.

3. “І абудзіўся горад ад мітуслівага сну” – ну які сон “мітуслівы”? Ён можа быць максімум трывожным, дый то – не ва ўсяго горада, а ў асобных жыхароў. У цэлым жа горад спіць спакойна, калі яго не бамбяць з самалётаў і гармат. Фальш ад Сарочанкава, такім чынам.

4. “Вось ён — на шчасце ордар, шанс на вясну” – карава, не паэтычна, бязглузда. Нейкая статыстыка, рахункаводства, а не паэзія.

Далей усю падборку паэт пускаецца ў рытарычныя пошукі Бога, тады як трэба было паказваць боскую паэзію, а па ёй бы чытач і спазнаваў Тварца ў Сарочанкаву. Чаго няма.
Вершы троечныя.
І гэта – далёка не найгоршы ўзор беларускай паэзіі, 90 адсоткаў не дацягваюць і да “тройкі”.
.........................................................................................


Міхась Южык, "Чарга", паэма ў прозе


Link2 comments|Leave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|02:00 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№23




Новікаў у ланцугу эвалюцыі Дарвіна, або За паклёп – па руках


Нехта Новікаў з блога “літкрытыка” паходзіць, несумненна, ад малпы. Таму што ён атэіст-дарвініст. А менавіта барадаты англасакс Дарвін сцвердзіў, што чалавек развіваўся ад амёбы, адсылаючы нас на мільярды гадоў назад – туды, дзе немагчыма нічога праверыць. Дарвін сказаў кшталту – у сузор’і Ракаў водзяцца ракі. І пайдзі гэта правер. Так і з натуральным адборам, з гэтай забавлівай думкай матэрыяліста: усё развівалася неяк само сабой, неразумна, метадам тыку, без Бога, паступова пераходзячы ад інфузорыі-туфелькі да сумна вядомага блогера. (А няма Бога – няма і адказнасці ні за што, што хачу – тое і варачу!)

Праўда, барадаты англасакс зрабіў агаворку: калі ў бліжэйшы час археолагі не знойдуць пераходных відаў, напрыклад ад сабакі да кошкі, то мая тэорыя, маўляў, памылковая.
Але не толькі ў хуткім часе не знайшлі археолагі пераходных відаў, а прамінула і 150 гадоў з часу апублікавання кнігі Дарвіна – воз і дагэтуль там. І блогер Новікаў – там жа, у змане, які ачмурыў мільярды людзей на 150 гадоў наперад. Топчацца Новікаў у крузе памылковых хімер – а таму не разумее, чаму церпіць няўдачу за няўдачай. Таму што Сусвет створаны Богам без эвалюцыі. Акулы роўна такія ж, як і 150 мільёнаў гадоў таму. І мурашы. І гэтак далей. Скрыжаванне відаў немагчыма, віды замкнёныя і крыху зыначваюцца толькі ўнутры сябе. Так устанавіў Бог. Амёба не вырасце ў чалавека ніколі. Ау-у-у, Новікаў!

Мала таго, у час Дарвіна клетка ўяўлялася кропелькай, каламутнай вадкасцю ў абалонцы – і ўсё. Але прамінуў вялікі час з дня смерці барадатага “генія” – і навукоўцам удалося зазірнуць у глыбіні клеткі. І яны ахнулі – і адразу тэорыя эвалюцыі паляцела ў тартарары.
Аказалася, што клетка будуецца на складаных канвеерах унутры самой клеткі, і зборка, і дастаўка бялкоў да месца вядзецца не метадам тыку, не з бухты-барахты – а па строга ўстаноўленых кодах, запісаных у геноме, ДНК, а геном гэты, вялізная малекула, складаецца з мільярдаў строга ўпарадкаваных меншых малекул, дзе і запісана праграма не толькі “зборкі”, а і ўсяго нашага жыцця.

І адразу стала ясна, што ні пра якое ўтварэнне клеткі пад ударам маланкі ў протакіяне – і гаворкі не можа ісці. Гэта верагоднасць такая ж, як бы малпа малаціла па клавіятуры, набіраючы Біблію, і набрала яе 300 разоў без памылак.

Але чаму вучоныя і Новікаў працягваюць нас чмуціць? Таму што на гэтым стаіць база іх матэрыяльнага дабрабыту – дысертацыі, дамы, сем’і. Таму мы чуем ад іх ужо 50 гадоў “Піліце, Шура, гіры, яны залатыя!”. Такое вось лапатанне, калі даўно разумнаму чалавеку ясна, што гэта чыгун і Шура хутка атрымае па шыі.
Новікаў таксама атрымаў на арэхі. Але не ад нашчадка малпы, а ад прадаўжальніка Адама і Евы, Мікалая Чаргінца, аўтара шматлікіх чалавечных і гуманістычных твораў. За паклёп. За публічнае шальмаванне чэснага чалавека.



Выгнаны Чаргінцом з саюза літаратараў Беларусі, Новікаў, які прафесійным пісьменнікам ніколі не быў, бо на момант прыёму па блаце – не напісаў ніводнай кнігі, – гэты адстаўны маёр так узлаваўся і ўзбудзіўся, што літаральна  захварэў “на Чаргінца”. Ён стаў мала таго, што яго бясплатным біёграфам, дык яшчэ і следчым “па справе Чаргінца”, беспадстаўна абвінавачваючы, прыкладам, у тым, што Чаргінец некалі незаконна вёў крымінальныя справы.

Скажыце, адкуль маёр КДБ Новікаў, з іншай зусім установы, абапіраючыся на словы пісьменніка, некага Славаміра Антановіча, можа ведаць закуліссе следчых спраў Чаргінца? Ну толькі ў якасці нагавораў, паклёпаў. Што і даказаў Чаргінец, надаваўшы Новікаву па руках некалькі разоў: засудзіўшы то бок за паклёп.

Але неўгамонны “Алесь” (Аляксандр насамрэч), раз сарваўшыся з рэек, не сунімаецца! Ужо бацька Чаргінца, аказваецца, ваяваў за Радзіму неяк няправільна, не так, як сусветны суддзя Новікаў хоча! І за гэта блогер зноў атрымаў па руках і выплачвае грошы праз суд, якія пераводзяцца Чаргінцом у дзіцячую установу.
Вось тыповы запіс Новікава ў сваім публічным нататніку:



Калі суд не адпавядае патрабаванням Новікава – то ён абзываецца несправядлівым, кішэнным, падуладным Чаргінцу.
Стрэлкамі я паказаў скрыты паклёп і нагавор: прама не сцвярджаецца, але намякаецца, што “если бы да кабы”, то мы б са Славамірам Антановічам, маўляў, даказалі  злачыннасць генерала Чаргінца! То бок Новікаў зноў публічна і бяздоказна кідае брыдкі цень на заслужанага чалавека.
Ён бы даказаў, ды вось тонкая ў яго кішка!

Блогер насамрэч маральны вампір, які п’е эмоцыі людзей. Але задорага гэта яму абыходзіцца. Чаргінец усё жыццё піша так, каб яму плацілі зацікаўленыя чытачы. Новікаў жа – сам плаціць за пляцоўку сайта “літкрытыка”, за гэтую магчымасць лапатаць, ды яшчэ і нясе выдаткі за паклёп на людзей, штомесяц яго пенсія апалавіньваецца. Ну гэта норма псіхічная? Не сцвярджаю, задаю проста пытанне.

Усе “сябры” Новікава, акрамя ачмуранага гэтым “Алесем” Глеба Ганчарова, даўно адцураліся ад гэтага “партала”, а Новікаў “нерукопажат” ад камічнай тусоўкі Вішнёва-Бахарэвіча да кабінета самога Чаргінца. Яго ўсюды адрынула грамада.

Новікаў, уцаркавіся і пакайся, у гэтым твой адзіны паратунак, так бачу. Таму што ты пашкодзіўся за гады службы ва ўстанове, якая ў свой час знішчала свяшчэннікаў і зрывала крыжы з праваслаўных храмаў Русі. Ты проста ахвяра часу. Атэізм твая і бяда, і віна. Пакайся – бо першым у рай увайшоў менавіта раскаяны разбойнік на правым крыжы ад Збавіцеля.
LinkLeave a comment

МОЩНЕЙШИЕ научные факты против Теории эволюции 1 [May. 25th, 2024|01:59 pm]
Міхась Южык
Link1 comment|Leave a comment

Мощнейшие научные факты против Теории Эволюции 2 [May. 25th, 2024|01:58 pm]
Міхась Южык
[Tags|]

Link1 comment|Leave a comment

Главные изъяны теории эволюции. А.И.Осипов [May. 25th, 2024|01:57 pm]
Міхась Южык
[Tags|]

Link1 comment|Leave a comment

"Необычайный костер" Михась Южик [May. 25th, 2024|01:39 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

https://www.youtube.com/watch?v=Ux64sKJdBlg&t=2s
Авторская песня Михася Южика
LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|01:38 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№22


Блогер Новікаў – грош-цана слову





З публічнага нататніка блогера Новікава, прылюднае распрананне:


«Пару недель назад подал заявление о выходе из СПБ писатель Андрей Федоренко. Свои мотивы он изложил частично корреспонденту «Радыё свабода». Сейчас написали заявления о выходе из профессионального союза Елена Масло и Раиса Боровикова. Интересен тот факт (он зафиксирован и есть тому свидетель), что я ранее прогнозировал выход других писателей из объединения, кроме Тумаша и Федоренко. Дело движется к осени и, похоже, формируются не только косяки птиц. Да и в провокационных целях могут выходить.
Ну, выходят люди из СПБ и выходят себе. Сначала зашли, теперь выходят. Сейчас не при должностях, терять нечего. Что здесь странного? Это жизнь. Но вот есть одна примечательная закономерность: все последние выходящие отмечают - выходят потому, что не переваривают портал Литкритика.бай и лично меня.»
«Мовофилы и русофобы, из моих наблюдений, не умеют радоваться жизни».
«Если из-за Литкритики.бай или Новикова из союза будет уходить бесполезный балласт, то меня можно наградить хоть какой грамотой».
«Вообще, самоочищение - это великое дело для организации. Здесь есть над чем задуматься руководству, а не искать крайних».
«Хочу обратиться ко всем мовофилам, псевдопатриотам, националистам (слова «национализм» и «нацизм» имеют один корень), революционерам... Если вас трусит от портала Литкритика.бай, или вас приводят в бешенство статьи, размещенные на нем, идите ровненько к нашему белорусскому малоизвестному гению, уважаемому Сергею Игумнову. Если он вербально с вами не справится, то даст таблеточку, и вам сразу станет хорошо...
«Вообще, русскоязычным писателям следует выходить на высокий государственный уровень в защите своих прав. Никакая тварь не может указывать, на каком языке мне общаться или писать. Это унижает мои честь и достоинство».
(Театр абсурда, или «крысы бегут с корабля»? 24.07.2013 г.)


Што тут заўважыць вопытны псіхолаг? А найперш гіпер-эга, блытанасць свядомасці і агрэсію, прыкмету ўстойлівага дэпрэсіўнага стану, які блогер Новікаў прытуляе тым, што абвінавачвае ўсіх астатніх (Чаргінца, Южыка, Матвіенку, нават сябра свайго Грышкаўца – у псіхічных адхіленнях.)

Калі зайсці на жахлівы  “партал” гэтага нервова няўстойлівага чалавека, то знойдзеш, прыкладам, параўнанне старшыні СПБ, генерала Мікалая Чаргінца – з маньякам Чакацілам. Тады як у асабістай гамонцы са мной Мікалай Іванавіч, вопытны следчы (ён менавіта генерал МВД), падзяліўся, што стан Новікава нагадвае маніякальны. А генерал міліцыі, пэўна, у гэтым дасведчаны.

Я не збіраюся даказваць, што ў мяне поўны парадак з псіхікай, бо ў час інтэрнэту застацца стоадсоткава здаровым немагчыма, тым болей што Новікаў ведае – мая маці ляжала ў коме ў суседнім пакоі 6 гадоў. Тут бы любы звар’яцеў.
Тым не менш я прапаноўваю звярнуцца Новікаву да свайго асабістага “я”, да гэтага яго “бога” (“мой бог” [Новікаў], не Хрыстос, не! [а значыць, сатана]) і ўразумець, што ўсе яго беды вынікаюць з адсутнасці звычайнай чалавечай любові да бліжняга.

Адсюль і навязлівыя суіцыдальныя думкі, пра якія Новікаў неаднойчы скардзіўся публічна, адсюль і маніякальныя паводзіны, і агульная прага вышукваць у людзях кепскае. Новікаў, атэіст, ненавідзіць  жыццё, бо атэізм – гэта від сатанізму. Адсюль і алкагольныя зрывы, якія Новікаў марна намагаецца скрыць, абвінавачваючы ўсіх у алкагалізме, Грышкаўца, Южыка і гэтак далей. Бервяно ў сваім воку знайдзі, Алесь, інакш ты прапаў.

Я сёння быў у краме, дык там рабацяга, добра паддаты, прыставаў да людзей, каб мяне прапусцілі без чаргі, нягледзячы на тое, што я яго супакойваў. І не забывай, маёр КДБ, што першы цуд Хрыста – быў ператварэннем вады ў віно, так, менавіта ў алкаголь. Так што важна яшчэ як піць – а ты, відаць, п’еш з нянавісцю. Доўгажыхары Каўказу і за сто гадоў да 10 шклянак віна выпіваюць, і нішто сабе – на людзей не кідаюцца, як ты, маёр Новікаў.


Канец дарвіністу, ГЛЯДЗЕЦЬ:

LinkLeave a comment

(no subject) [May. 25th, 2024|01:37 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

Міхась Южык

ЛіМаразм-new era-№21



Алесь Новікаў – праўдасек, якому Чаргінец “адсек” рукі

Блогер Новікаў:

«То же касается и рассуждений о белорусскоязычных писателях. В нашей стране с ними носятся, как с писаными торбами, и даже на российских просторах можно найти их произведения в переводах…» («Писатели – фантазеры, а поэты – фантазеры в квадрате», 09.09.2013 г.).

Новікаў жа:

«Белорусский язык нуждается в защите на высшем уровне власти – президентском. Или следует отнести его к исчезающим (тоже на высшем уровне) и признать свое бессилие в развитии или даже сохранении национального языка» («Белорусский язык – кость в горле российских националистов», 18.04.2016 г.)


У псіхіятрыі падобнае называецца падваеннем асобы. Цяжкая і невылечная хвароба.
А калі ўсё-ткі такога дыягназу не пастаўлена, як у выпадку блогера Новікава, то гэта ў лепшым выпадку пустапарожняе гаварэнне.
Але – і часта паклёп. Менавіта за паклёп, нагадаю, пакараў Новікава дзяржаўны суд праз іск Мікалая Чаргінца, генерала, героя кампаніі ў Афганістане і старшыні СПБ.

Новікаў, такім чынам, паклёпнік, які выплачвае праз суд грошы пацярпеламу Чаргінцу.
У нямоглай злосці сваёй, гэты пенсіянер з гіпертаніяй, а значыць нервовы як мінімум, прачынаючыся з раніцы – кідаецца на людзей, выдумляючы сабе, на каго б сёння можна пакрыўдзіцца.
За што будзе чарговым разам пакараны праз суд Чаргінцом і Анатолем Матвіенкам, вядомым пісьменнікам.

LinkLeave a comment

Литсовет: "Крытыка твораў Міхася ЮЖЫКА", Южик М. [May. 25th, 2024|01:35 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]



"Крытыка твораў Міхася ЮЖЫКА"
http://www.litsovet.ru/index.php/material.read?material_id=540827


(Сабраў у адзін файл крытычныя артыкулы пра мяне з прамінулага жыцця, калі яшчэ друкаваўся ў папяровых выданнях, а пісаць на мяне артыкулы не было забаронена начальствам абодвух літаратарскіх саюзаў.)

Link1 comment|Leave a comment

"Ева" Михась Южык [May. 25th, 2024|01:17 pm]
Міхась Южык
[Tags|, ]

https://www.youtube.com/watch?v=viFCVCCtcj0
"ЕВА"
LinkLeave a comment

Булат Окуджава. Поэтика творчества Ч_5 [May. 25th, 2024|01:17 pm]
Міхась Южык
[Tags|, , ]

https://www.youtube.com/watch?v=1VZ-2IOLWKU&feature=youtu.be

Философский и православный взгляд на творчество великого поэта Булата Окуджавы, исполнение некоторых песен. Автор Михась Южик. Часть 5.

LinkLeave a comment

navigation
[ viewing | most recent entries ]
[ go | earlier ]